Nowy standard żywienia w szpitalach - dodatkowe 895,8 mln zł rocznie

Na oddziałach szpitalnych zmiana będzie widoczna przy talerzu pacjenta – Narodowy Fundusz Zdrowia włącza żywienie do wyceny hospitalizacji i wyznacza okres dostosowawczy. Służby zdrowia otrzymały stałe finansowanie oraz mechanizm korekcyjny w razie niespełnienia wymogów.

Pilotaż rozpoczęty w 2023 roku posłużył za podstawę nowego rozwiązania systemowego, które od 2026 roku ma obowiązywać we wszystkich podmiotach leczniczych. Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia oparły wycenę na danych z placówek biorących udział w programie pilotażowym oraz na analizach NFZ za 2024 rok.

Z analiz wynika, że 93% placówek w pilotażu wydawało na pacjenta dodatkowo poniżej 25 zł, a 7% powyżej 25 zł. Prezes AOTMiT, Daniel Rutkowski, wskazał na rolę rzeczywistych danych w ustaleniu finansowania: “Rozkład rzeczywistych kosztów był jednym z kluczowych argumentów przy ustalaniu wysokości dodatkowego finansowania w ramach standardu żywienia, który - w przeciwieństwie do pilotażu - został opracowany w oparciu o faktyczne dane, a nie wyłącznie założenia szacunkowe.”

Koszt wdrożenia standardu w skali kraju oszacowano na 895,8 mln zł rocznie. Dla porównania NFZ podaje, że koszt programu pilotażowego „Dobry posiłek w szpitalu” w 2024 r. wyniósł 888,5 mln zł.

Ministerstwo i NFZ podkreślają, że zmiana ma charakter systemowy. Według słów wiceministra zdrowia Tomasza Maciejewskiego: “Wprowadzony standard zwiększa dotychczasowe możliwości finansowe podmiotów i, dzięki jednolitym i trwałym rozwiązaniom, pozwala jeszcze lepiej zaopiekować się pacjentami. To narzędzie dla zarządzających szpitalami w całym kraju, które umożliwi im spełnienie nowych, podwyższonych standardów jakościowych. Ta zmiana będzie odczuwalna dla wszystkich pacjentów, niezależnie od miejsca leczenia.”

Kluczowe rozwiązania to włączenie żywienia do wyceny świadczeń hospitalizacyjnych oraz konkretne wymogi jakościowe. NFZ argumentuje, że “żywienie pacjentów stanowi integralną część udzielanego świadczenia zdrowotnego” i dlatego środki zostały włączone do systemowej wyceny hospitalizacji. Prezes NFZ, Filip Nowak, tłumaczy decyzję: “Doświadczenia z pilotażu pokazały, że przekazywanie środków odrębnym strumieniem, dedykowanym wyłącznie poprawie jakości żywienia, nie daje gwarancji realizacji usług o wymaganej jakości. Dlatego nowy standard został włączony w systemową wycenę hospitalizacji, zapewniając spójność organizacyjną i finansową świadczeń.”

Podmioty lecznicze otrzymały okres przejściowy na dostosowanie się do nowych wymogów do 31 sierpnia 2026 roku. Po zakończeniu III kwartału NFZ zweryfikuje, na podstawie złożonych oświadczeń, od kiedy szpitale spełniają standard. Jeśli szpital nie wdroży wymogów w wyznaczonym czasie, NFZ będzie mógł nałożyć współczynnik korygujący. “Takie rozwiązanie będzie motywować podmioty lecznicze do rzeczywistego i możliwie szybkiego wdrożenia nowych zasad” - dodaje Filip Nowak.

Nowy standard nakłada też konkretne obowiązki organizacyjne. Posiłki mają być zbilansowane pod względem wartości odżywczych, urozmaicone i dostosowane do stanu zdrowia pacjenta oraz zalecone przez lekarza. Jadłospisy mają być opracowywane przez dietetyków zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i normami żywienia. Szpitale zostały zobowiązane do kontroli jakości posiłków oraz do publikowania aktualnych jadłospisów i informacji o posiłkach na swoich stronach internetowych.

Decyzję i liczby przedstawia Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia. Informacje dotyczące wyceny i kosztów pochodzą z analiz przekazanych przez placówki uczestniczące w pilotażu oraz z danych NFZ za 2024 rok.

na podstawie: PSP Poznań.