Powstaje atlas niematerialnego dziedzictwa - badania obejmują gminy zachodnie

W sali Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej tłumnie rozmawiano o pamięci wsi i zwyczajach, które mieszkańcy przekazują z pokolenia na pokolenie. W Poznaniu zaprezentowano wstępne wyniki projektu dokumentującego kulturę niematerialną powiatu - od nazw miejscowych po tradycje kulinarne. Spotkanie pokazało, że prace terenowe idą pełną parą, a dla lokalnych badaczy to dopiero początek.

• Prezentacja w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej i Centrum Animacji Kultury
• Co zapowiada atlas dla powiatu poznańskiego

Prezentacja w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej i Centrum Animacji Kultury

W budynku Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury odbył się wykład poświęcony założeniom i pierwszym rezultatom projektu zatytułowanego “Atlas niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi wielkopolskiej. Powiat poznański. Część I - gminy zachodnie”. Referat przedstawiła dr Karolina Echaust - kierownik Centrum Dziedzictwa Kulturowego i Kulinarnego Powiatu Poznańskiego. W dyskusji po prezentacji wzięli udział m.in. Jan Babczyszyn - dyrektor Instytutu Skrzynki, oraz zebrani badacze i badaczki, którzy podzielili się wrażeniami z prac terenowych i zgłosili praktyczne sugestie na kolejne etapy badań.

Co zapowiada atlas dla powiatu poznańskiego

Projekt realizowany przez Instytut Skrzynki wystartował w 2025 roku i potrwa do 2029. Badania obejmują szerokie spektrum przejawów niematerialnego dziedzictwa - wśród nich wyróżniono:

• toponomastykę i nazwy topograficzne,
• nazwy etnonimiczne,
• zwyczaje i obrzędy doroczne oraz rodzinne,
• tradycyjną religijność,
• dziedzictwo kulinarne,
• rękodzieło i rzemiosło,
• działalność zespołów folklorystycznych,
• twórców i artystów mieszkających w gminach.

Planowany efekt prac to publikacja 12. tomu z serii atlasu, przygotowana w czterech częściach. Materiały ukażą się zarówno w wersji papierowej, jak i cyfrowej. Dodatkowo przewidziano suplementy poświęcone trzem miastom powiatu - Mosina, Luboń i Puszczykowo. Projekt realizowany jest we współpracy z instytucjami naukowymi i muzealnymi: Instytutem Antropologii i Etnologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Polskim Towarzystwem Ludoznawczym oddziałem w Poznaniu oraz Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Projekt objął Patronatem Honorowym Starosta Poznański - Jan Grabkowski.

Publikacja atlasu ma szansę stać się kompendium wiedzy o tradycjach regionu i punktem wyjścia do dalszych inicjatyw badawczych oraz edukacyjnych.

W materiałach przekazanych podczas spotkania podkreślano, że dokumentacja powstaje przede wszystkim dzięki pracy w terenie - rozmowom z mieszkańcami, obserwacjom zwyczajów i zbieraniu lokalnych opowieści. Dyskusja po prezentacji pokazała, że badania są aktywnie konsultowane z uczestnikami i praktykami kultury.

Dla mieszkańców oznacza to konkretne korzyści - gotowe opracowania będą dostępne w wersji drukowanej i cyfrowej, co ułatwi korzystanie z nich w szkołach, świetlicach, podczas imprez środowiskowych i inicjatyw promujących tradycje. Materiały mogą posłużyć też do przygotowywania lokalnych wystaw, warsztatów rękodzielniczych czy kulinarnych, a także wzbogacić ofertę turystyczną gmin zachodnich powiatu. Zachęta do dialogu z badaczami i udziału w dalszych pracach terenowych była jednym z wyraźnych wniosków spotkania.

na podstawie: Powiat Poznański.