Kolekcja profesora Kozłowskiego zasila miejskie zbiory - niemal tysiąc prac trafi do GaMA

W poznańskich galeriach zrobiło się gęsto od opowieści o sztuce - dawne eksperymenty, zapomniane dokumenty i prace sięgające siedemdziesiątek trafiają teraz do zbiorów miejskich. Podpisanie darowizny otwiera nowe możliwości wystawiennicze i badawcze dla Poznania, ale też stawia pytanie o przestrzeń, gdzie ta kolekcja będzie mogła być przechowywana i oglądana.

• Przekazanie kolekcji w GaMA jako krok ku zachowaniu archiwum sztuki
• Poznań jako ośrodek wymiany NET i miejsce powstawania prac o zasięgu międzynarodowym
• Co to oznacza dla Poznania teraz i w praktyce

Przekazanie kolekcji w GaMA jako krok ku zachowaniu archiwum sztuki

Aktem przekazania profesor Jarosław Kozłowski przekazał do Galerii Miejskiej Arsenał (GaMA) zbiór o dużej wartości dokumentacyjnej i artystycznej. Umowa została podpisana 23 stycznia o godzinie 15.00, a w ceremonii udział wzięli przedstawiciele miasta i instytucji kultury. Kolekcja liczy niemal tysiąc obiektów i obejmuje prace sięgające od lat 60. XX wieku aż po realizacje zbliżone do roku 2020.

“To wyjątkowa kolekcja, która teraz, dzięki uprzejmości profesora Kozłowskiego, będzie zachowana dla przyszłych pokoleń w zbiorach miejskiej galerii”
— Jacek Jaśkowiak, prezydent Poznania

Przekazany zbiór to nie tylko obrazy czy rzeźby, ale rozbudowane archiwum praktyk artystycznych. Wśród materiałów znajdują się:

• prace na papierze: rysunki, grafiki, druki, teksty i maszynopisy;
• obiekty i książki artystyczne;
• fotografie oraz materiały audiowizualne;
• dokumentacje działań artystycznych, plakaty, zaproszenia i wydruki towarzyszące wystawom.

Poznań jako ośrodek wymiany NET i miejsce powstawania prac o zasięgu międzynarodowym

Kolekcja odzwierciedla rolę Poznania w międzynarodowych sieciach artystycznych - w szczególności w inicjatywie NET (Network for Experimental Art), zainicjowanej w 1971 roku przez Jarosława Kozłowskiego. Wśród twórców reprezentowanych w zbiorze znajdują się artyści z Europy Środkowo-Wschodniej i Zachodniej, obu Ameryk, Afryki i Azji — wiele prac powstało podczas pobytów w Poznaniu, zwłaszcza w latach 70. i 80.

“To dzieła sztuki autorstwa wybitnych artystów, wiele z nich powstało w Poznaniu”
— Marek Wasilewski, dyrektor GaMA

Dla miasta i branży kultury przekazanie oznacza powiększenie zasobów naukowych i wystawienniczych. Władzom i galerii zależy na znalezieniu “godnej siedziby” dla tej kolekcji, tak aby zbiory były dostępne zarówno dla zwiedzających, jak i badaczy najnowszej sztuki.

Co to oznacza dla Poznania teraz i w praktyce

Profesor Jarosław Kozłowski to postać kluczowa dla polskiej sztuki konceptualnej - założyciel Galerii Akumulatory 2 (1972–1989), współinicjator ruchu Fluxus, kurator i wykładowca na Uniwersytecie Artystycznym. Od 2019 roku prowadzi Galerię Archiwum Idei, a w 2025 roku został odznaczony Złotym Medalem “Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Dla mieszkańców i osób interesujących się sztuką najważniejsze konsekwencje daru to:

• szansa na dostęp do rzadkich materiałów dokumentalnych i prac związanych z historią sztuki pojęciowej;
• możliwość organizacji wystaw monograficznych i tematycznych pokazów związanych z NET i praktykami konceptualnymi;
• perspektywa rozwoju badań naukowych i współpracy międzynarodowej, jeśli kolekcja będzie odpowiednio zinwentaryzowana i udostępniona.

Miasto i GaMA stoją przed praktycznym zadaniem - stworzeniem warunków magazynowania, digitalizacji i ekspozycji tak rozległego zbioru. To inwestycja w pamięć o poznańskiej scenie artystycznej, która może przyciągnąć badaczy i publiczność zainteresowaną historią eksperymentalnych praktyk artystycznych.

na podstawie: Urząd Miasta w Poznaniu.