„Ból” Zeruyi Shalev otwiera rozmowę o pamięci, miłości i wyborach

W Bibliotece Wielkopolskiej im. Stanisława Barańczaka jedna książka może uruchomić rozmowę daleko wykraczającą poza samą fabułę. „Ból” Zeruyi Shalev to opowieść o kobiecie, która próbuje poukładać teraźniejszość, choć przeszłość wciąż wraca do niej z dużą siłą.

• „Ból” Zeruyi Shalev prowadzi Iris między uczuciem a odpowiedzialnością
• Iris niesie przeszłość przez szkołę, dom i autobus po zamachu
• Lektura uruchamia rozmowę o tym, co skrywa tytułowy ból

„Ból” Zeruyi Shalev prowadzi Iris między uczuciem a odpowiedzialnością

Główną bohaterką powieści jest Iris, około 47-letnia matka dwojga nastolatków, żona, przyjaciółka, córka wdowy po izraelskim żołnierzu i dyrektorka szkoły otwartej na dzieci imigrantów. Jej życie nie mieści się w jednej roli. Każda z nich domaga się uwagi, a między codziennymi obowiązkami Iris próbuje jeszcze zrozumieć samą siebie.

Kobieta zmaga się ze skutkami ataku terrorystycznego i trudnym leczeniem ran po wybuchu bomby. W lecznicy niespodziewanie spotyka Ejtana Rozenfelda, lekarza i swoją pierwszą miłość. Dawne uczucie wraca z siłą, której nie da się łatwo zignorować. Ejtan jest dziś dwukrotnie rozwiedziony, a Iris staje przed decyzjami, od których nie ma wygodnej ucieczki: zdradzić, zrezygnować z miłości, rozwieść się, a może spróbować ocalić dotychczasowe życie.

W rozmowie z przyjaciółką pada rada, która mogłaby zapowiadać klasyczny melodramat:

Mówię, żebyś używała życia, ale nie robiła głupstw. Przeżywaj swój romans, ale zachowuj się rozsądnie, nikogo nie rań i nie rób zbyt wielkiej rewolucji.

Powieść nie idzie jednak w stronę łatwego romansu. Shalev zagląda głębiej - do dzieciństwa Iris, relacji z chłodną matką i doświadczenia utraty ojca. Pokazuje też, jak dawne odrzucenie potrafi zostać w człowieku na lata. Iris jako dojrzała kobieta wciąż nosi w sobie siedemnastolatkę, którą ukochany odsunął, bo kojarzyła mu się z chorobą i śmiercią jego matki.

Iris niesie przeszłość przez szkołę, dom i autobus po zamachu

Trauma w tej historii nie jest pojedynczym wspomnieniem, które można zamknąć w przeszłości. Iris wraca myślami do drobnych, codziennych zdarzeń prowadzących ją do autobusu, w którym terroryści zdetonowali ładunek wybuchowy. Właśnie z takich fragmentów Shalev buduje obraz życia obciążonego pamięcią. 🚌

To dlatego „Ból” dobrze sprawdza się jako lektura dla klubu dyskusyjnego. Powieść pozwala rozmawiać o tym, jak człowiek radzi sobie z własną historią, jak wiele ról próbuje jednocześnie udźwignąć i czy można naprawdę zacząć żyć wyłącznie teraźniejszością. Nie daje przy tym prostych odpowiedzi, tylko zostawia czytelnika z napięciem między pragnieniem wolności a odpowiedzialnością za bliskich.

Lektura uruchamia rozmowę o tym, co skrywa tytułowy ból

Wielowymiarowość opowieści podkreśla także okładka książki. Kobieta przedstawiona na niej może stać się osobnym punktem rozmowy - podobnie jak samo słowo „ból”, które w powieści oznacza nie tylko fizyczne cierpienie, lecz także pamięć, stratę, odrzucenie i konsekwencje dawnych wyborów. 📖

To książka, która nie kończy się wraz z ostatnią stroną. Zostawia pytania o cenę uczuć, możliwość uwolnienia się od przeszłości i granicę między korzystaniem z życia a ranieniem innych. Jak zauważa Wiesława Kozłowska z DKK Stare Miasto:

Myślę, że w toku klubowej dyskusji odkryjemy metaforyczny wymiar kobiety z okładki i sensów, kryjących się za tytułowym słowem „ból”.

na podstawie: Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Poznaniu.