Naukowe pomysły z Poznania weszły do gry. Wyróżniono prace z realnym zastosowaniem

W Sali Białej poznańskiego magistratu zapadł werdykt, który pokazuje, jak mocno nauka może zahaczać o codzienne sprawy miasta. Wśród nagrodzonych znalazły się badania o zdrowiu kości, energii, robotach społecznych i bezpieczeństwie na lotnisku. To nie są akademickie ciekawostki do odłożenia na półkę. To prace, które już dziś brzmią jak gotowe narzędzia do użycia.

• Kapituła stanęła przed wyjątkowo wyrównanym wyborem
• Od zdrowia kości po bezpieczeństwo na Ławicy
• Konkurs pokazuje, jak uczelnia może pracować dla miasta

Kapituła stanęła przed wyjątkowo wyrównanym wyborem

Wyniki ogłoszono we wtorek, 27 kwietnia, podczas uroczystości w Sali Białej Urzędu Miasta Poznania. Tegoroczna edycja konkursu zebrała 99 zgłoszeń – 40 rozpraw doktorskich i 59 prac magisterskich. Z tego grona kapituła wyłoniła 17 prac i 19 autorów oraz autorek, a poziom okazał się na tyle wyrównany, że wyróżnień przybyło więcej niż zwykle.

W skład komisji weszły osoby powołane przez prezydenta Poznania oraz kolegium rektorów. Oceniano przede wszystkim oryginalność, innowacyjność, zakres badań i ich znaczenie dla miasta. Jak podkreślała prof. dr hab. Justyna Gornowicz-Porowska, obradom nie towarzyszył spokój gabinetowy, lecz długa i wymagająca dyskusja.

„Obrady były długie i burzliwe” – zaznaczyła prof. dr hab. Justyna Gornowicz-Porowska, wskazując na bardzo wyrównany poziom zgłoszeń.

Przewodniczący rady miasta Grzegorz Ganowicz dziękował młodym badaczom za wysoki poziom prac i przypominał, że ciężar tych osiągnięć spoczywa także na opiekunach naukowych.

„Dziękuję studentom i doktorantom za to, że dzięki nim powstają tak wybitne prace” – mówił Grzegorz Ganowicz.

W całej historii konkursu, liczącej już 22 edycje, nagrodzono i wyróżniono 304 prace. To solidny ślad współpracy między miastem a uczelniami, który w Poznaniu widać od lat bardzo wyraźnie.

Od zdrowia kości po bezpieczeństwo na Ławicy

W gronie najwyżej ocenionych znalazły się badania z różnych światów nauki, ale wszystkie miały wspólny mianownik – dają się przełożyć na konkretne potrzeby ludzi, instytucji i miasta.

Wśród trzech równorzędnych nagród po 14 tys. zł znalazły się między innymi:

• badania nad wykorzystaniem składników roślinnych i probiotyków do poprawy gospodarki wapnia oraz zdrowia kości, z myślą zwłaszcza o profilaktyce osteoporozy u kobiet po menopauzie;
• praca o nowym systemie magazynowania energii, która wpisuje się w szerszą zmianę energetyczną i rozwój rozwiązań niskoemisyjnych;
• rozprawa poświęcona relacji człowieka z robotami społecznymi, oparta m.in. na pierwszym w Polsce korpusie mowy o takich urządzeniach.

To właśnie ta ostatnia praca szczególnie pokazuje, jak szybko zmienia się język i codzienne doświadczenie użytkowników technologii. Z kolei badania nad energią dobrze korespondują z tym, co już dzieje się na ulicach Poznania – od elektrycznych autobusów po miejskie inicjatywy wodorowe. Nauka i transport, technologia i samorząd, zaczynają mówić podobnym językiem.

W pięciu wyróżnieniach po 5 tys. zł znalazły się kolejne tematy o wyraźnym, praktycznym ciężarze:

• nowe sposoby suplementacji jodu z wykorzystaniem warzyw, szczególnie ważne dla osób na diecie wegańskiej i wegetariańskiej;
• analiza brodawek językowych w mikroskopii elektronowej, która może pomóc w badaniu preferencji smakowych zwierząt i projektowaniu pasz lub leków;
• identyfikacja czynników wpływających na jakość wody pitnej w jednej z największych sieci wodociągowych w Polsce;
• badania nad wzajemnymi interakcjami cholesterolu, lipidów i wody w błonach biologicznych;
• system inspekcji wizualnej dla portu Poznań–Ławica, służący wykrywaniu niebezpiecznych obiektów, oznaczeń lotniskowych i elementów oświetlenia.

To właśnie przy Ławicy widać szczególnie dobrze, że nauka nie kończy się na teorii. Opracowany system ma poprawiać bezpieczeństwo portu i usprawniać wykrywanie zagrożeń, a więc dotyka spraw bardzo konkretnych – tych, które mają znaczenie dla pasażerów, pracowników i infrastruktury.

Konkurs pokazuje, jak uczelnia może pracować dla miasta

Wśród wyróżnionych znalazły się też prace, które otwierają drzwi do codziennych decyzji miejskich. Jedna z nich analizuje zmiany pokrycia terenu, zieleń, zanieczyszczenia i miejskie wyspy ciepła na podstawie danych satelitarnych. Taki materiał może pomóc lepiej planować przestrzeń, rozumieć narastanie problemów środowiskowych i szybciej reagować tam, gdzie miasto przegrzewa się najbardziej.

Inna praca pokazuje, że nawet rekrutacja w instytucjach publicznych może stać się bardziej skuteczna, jeśli ogłoszenia są pisane precyzyjniej. Autorzy przeanalizowali komunikaty GUS, Urzędu Statystycznego w Poznaniu, Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Wniosek był konkretny – doprecyzowanie wymagań edukacyjnych zwiększało szansę obsadzenia stanowiska o 20 punktów procentowych.

Do tego dochodzą badania z obszaru zdrowia, diagnostyki i nowych technologii: od termografii stymulowanej laserowo w wykrywaniu raka skóry, przez interfejsy mózg–komputer wspierające osoby z niepełnosprawnościami, po modele sztucznej inteligencji analizujące obrazy hiperspektralne. To wszystko składa się na jeden obraz – poznańska nauka nie tylko opisuje świat, ale próbuje go porządkować, naprawiać i przyspieszać tam, gdzie to potrzebne.

Konkurs od lat pozostaje jednym z najbardziej namacalnych dowodów na to, że współpraca miasta z uczelniami nie musi być hasłem z oficjalnych wystąpień. W Poznaniu przybiera formę prac, które mogą trafić do laboratoriów, urzędów, szpitali, portu lotniczego i miejskich planów rozwoju. A to już znacznie więcej niż akademicka satysfakcja.

na podstawie: Urząd Miasta w Poznaniu.