Nie tylko Ossolineum. Wystawa pokazuje wizję Józefa Maksymiliana Ossolińskiego

Na ekspozycji poświęconej Józefowi Maksymilianowi Ossolińskiemu historia wielkiej instytucji zaczyna się od konkretnego człowieka – uczonego, pisarza i organizatora. Wystawa przypomina jego dorobek w momencie, gdy Sejm ustanowił go jednym z Patronów Roku 2026. To także opowieść o pomyśle, który przetrwał ponad dwa stulecia i nadal wykracza poza samą bibliotekę.

• Uczony oświecenia przypomniany jako twórca trwałej idei
• Ossolineum to dziś znacznie więcej niż biblioteka

Uczony oświecenia przypomniany jako twórca trwałej idei

Ekspozycja przedstawia kolejne etapy życia Ossolińskiego, urodzonego w 1754 roku i zmarłego w 1826 roku. Był absolwentem jezuickiego Collegium Nobilium w Warszawie, a jako pisarz debiutował na łamach „Zabaw Przyjemnych i Pożytecznych”. Później pełnił funkcję prefekta Austriackiej Biblioteki.

Najważniejszym śladem jego działalności pozostaje jednak Zakład Narodowy im. Ossolińskich – jedna z najstarszych i najważniejszych polskich instytucji naukowych i kulturalnych. Wystawa nie ogranicza się do przedstawienia biografii fundatora. Pokazuje również, jak jego zamysł został przekształcony w instytucję przechowującą dorobek polskiej kultury.

Przypomnienie tej postaci ma dodatkowy kontekst. Rok 2026 ustanowiono rokiem patronów, a Ossoliński znalazł się wśród osób wyróżnionych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. W tym samym czasie przypada 200. rocznica jego śmierci.

Ossolineum to dziś znacznie więcej niż biblioteka

Ossoliński planował stworzenie biblioteki narodowej, muzeum i czasopisma naukowego. Współczesne Ossolineum obejmuje jednak szerszy zestaw instytucji i przedsięwzięć. Należą do niego Narodowa Biblioteka Ossolineum, Muzeum Książąt Lubomirskich oraz czasopismo naukowe.

W strukturze instytucji działa także Muzeum Pana Tadeusza. Ważną częścią jej działalności pozostaje również Wydawnictwo Ossolineum, które od ponad stu lat publikuje serię „Biblioteka Narodowa”. Dzięki temu historia pomysłu Ossolińskiego nie kończy się na gromadzeniu zbiorów – obejmuje także badania, wystawy i wydawanie dzieł ważnych dla polskiej kultury.

na podstawie: Urząd Miasta Poznania.