Rataje z betonu, kapsli i wspomnień wracają na wystawie w Poznaniu

W ceglanych wnętrzach Galerii Śluza wielka płyta przestaje być tylko symbolem minionej epoki. Wystawa „Wszystko było w zasięgu. Historia ratajskich osiedli” prowadzi przez plany urbanistyczne, sąsiedzkie opowieści i podwórkowe gry, pokazując Rataje jako miejsce zaprojektowane nie tylko do mieszkania, ale też do wspólnego życia.

• „Wszystko było w zasięgu” pokazuje, jak planowano całe osiedle
• W piwnicznej części wystawy beton dostaje ludzką twarz
• Wystawę można oglądać w Galerii Śluza jeszcze przez wiele miesięcy

„Wszystko było w zasięgu” pokazuje, jak planowano całe osiedle

Centralnym bohaterem ekspozycji jest beton wraz z metalowym zbrojeniem - surowy materiał, który w Galerii Śluza zyskuje zaskakująco osobisty wymiar. Wystawa została rozłożona na dwóch poziomach, a każdy z nich opowiada o Ratajach z innej perspektywy.

Na górze króluje wielka urbanistyka. Ogromne mapy i plany pozwalają spojrzeć na osiedla z góry i zobaczyć, jak precyzyjnie rozrysowano ich strukturę. Rataje nie miały być wyłącznie sypialnią. W planach znalazły się szkoły, przedszkola, zieleń, domy kultury i pawilony handlowe - wszystko w zasięgu codziennego spaceru.

To właśnie tutaj wystawa najmocniej wybrzmiewa współcześnie. Dawny projekt osiedla przypomina, że mieszkanie potrzebuje sąsiedztwa, usług i przestrzeni do odpoczynku. Na tle nowych zespołów mieszkaniowych budowanych według powtarzalnego schematu rozmach ratajskiej koncepcji robi duże wrażenie. 📐

Wielkie plany zestawiono z historią miejsca sprzed budowy osiedli. Dzięki temu widać, jak podpoznańska wieś przeobrażała się w zaplanowaną dzielnicę dla tysięcy mieszkańców. Geometryczna wizja z desek kreślarskich z czasem stała się przestrzenią codziennego życia.

W piwnicznej części wystawy beton dostaje ludzką twarz

Na dolnym poziomie zwiedzający trafiają do przestrzeni stylizowanej na osiedlową piwnicę. Tu zamiast wielkich założeń urbanistycznych pojawiają się historie mieszkańców: przeprowadzki z ciasnych kamienic, życie wśród placów budowy, zakupy, sąsiedzkie relacje i sposoby spędzania wolnego czasu.

Rataje pokazano nie jako zamknięty rozdział historii architektury, lecz jako miejsce oswajane przez ludzi przez kolejne dekady. Beton staje się tłem dla wspomnień, a nie ich głównym bohaterem. To ważna zmiana perspektywy - osiedle nabiera znaczenia dzięki temu, co wydarzyło się między blokami.

Wystawa działa także na najmłodszych. W makiecie mieszkania można urządzić własne M3 za pomocą klocków-mebelków, a strefy gier zapraszają do wspólnej zabawy. Kapsle i memo uruchamiają pamięć dorosłych, a dzieciom pokazują, że do dobrej zabawy nie zawsze potrzebny jest ekran. 🏠

Ta część ekspozycji łączy pokolenia bez zadęcia. Dorośli wracają do podwórkowych reguł i prostych rozrywek, młodsi poznają codzienność, która dla ich rodziców i dziadków była czymś naturalnym. Wspólna zabawa staje się tu sposobem na opowiedzenie historii dzielnicy.

Wystawę można oglądać w Galerii Śluza jeszcze przez wiele miesięcy

„Wszystko było w zasięgu. Historia ratajskich osiedli” wyróżnia się także oprawą graficzną. Powtarzające się kolory porządkują plansze i pomagają odczytać różne funkcje miejskiej przestrzeni. Dzięki temu nawet rozbudowana opowieść o urbanistyce pozostaje czytelna i przystępna.

Ekspozycję uzupełnia otoczenie ICHOT-u, gdzie na odwiedzających czekają plenerowe atrakcje. Wizyta może więc połączyć oglądanie wystawy z dalszym spacerem po tej części miasta. 🌿

Wystawa jest dostępna w języku polskim i angielskim. Można ją odwiedzać w Galerii Śluza do 28 lutego 2027 roku.

na podstawie: CIK Poznań.