Kościół św. Mikołaja w Owińskach i album, który opowiada o zabytkach bez słów

W powiecie poznańskim powstała publikacja, która zamiast suchego katalogu daje czytelnikowi spacer przez wieki. Wśród miejsc pokazanych w albumie jest kościół św. Mikołaja w Owińskach – świątynia, w której widać i surowość średniowiecza, i późniejszy barokowy szlif. To jeden z tych zabytków, które nie potrzebują wielu komentarzy, bo same pokazują, jak długą drogę przeszły.

• Album, który prowadzi przez zabytki powiatu poznańskiego
• W Owińskach widać ślady kilku epok naraz
• Zabytek, który odzyskał głos po latach przerwy

Album, który prowadzi przez zabytki powiatu poznańskiego

„Więcej niż słowa” – taki tytuł nosi album wydany przez powiat poznański. We wstępie Jan Grabkowski przypomina, że zabytki to nie tylko kamień, drewno i cegła, ale także ślady ludzkiej pracy, marzeń i wiary. To trafne ujęcie, bo właśnie w takim duchu zbudowano całą publikację: ma ona prowadzić przez miejsca, które zwykle mijane są w pośpiechu, a dopiero z bliska odsłaniają swoją wartość.

Album nie ogranicza się do ładnych zdjęć. Jest też zaproszeniem do patrzenia uważniej na dziedzictwo powiatu poznańskiego – nie jak na zbiór obiektów, lecz jak na opowieść o ciągłości miejsca. W tym zestawieniu kościół św. Mikołaja w Owińskach zajmuje ważne miejsce, bo dobrze pokazuje, jak wiele warstw może mieć jeden zabytek.

W Owińskach widać ślady kilku epok naraz

Budowę świątyni rozpoczęto w pierwszej połowie XV wieku, a prace zakończono dopiero w 1574 roku. To długi czas, ale właśnie dlatego kościół nosi w sobie wyraźny zapis różnych etapów historii. Najciekawsze są renesansowe belki stropu w nawie – oryginalne, zachowane do dziś, ozdobione malowanymi rozetami. Dwie z nich mają też łacińskie inskrypcje, które dodają wnętrzu jeszcze większej powagi.

Świątynia została wzniesiona przez cystersów, a w XVIII wieku przebudowano ją w stylu barokowym. W efekcie w jednym miejscu spotykają się dwa porządki: starszy, bardziej surowy, i późniejszy, pełen ozdobności. Od 1939 roku kościół nie był używany, co przez długi czas odbierało mu dawną rangę. Dopiero remont przeprowadzony w latach 2016–2017 przywrócił mu świetność, a razem z nią również należne miejsce na mapie zabytków regionu.

Powiązany artykuł

Album o zabytkach odsłania Owińska. Historia tych murów nie milknie

Zabytek, który odzyskał głos po latach przerwy

W takim obiekcie historia nie jest abstrakcją. Widać ją w belkach stropu, w przebudowie, w długim okresie nieużywania i wreszcie w odnowieniu, które pozwoliło świątyni znów wybrzmieć pełniej. To właśnie dlatego album „Więcej niż słowa” ma znaczenie większe niż zwykła prezentacja ładnych kadrów. Pokazuje, że ochrona zabytków nie kończy się na konserwacji murów – chodzi też o przywracanie pamięci o miejscach, które budowały tożsamość regionu.

Kościół św. Mikołaja w Owińskach jest tego dobrym przykładem. Nie imponuje jedną wielką historią, lecz warstwami, które nakładały się przez stulecia. I właśnie dzięki temu tak mocno wpisuje się w opowieść o powiecie poznańskim, gdzie przeszłość nie stoi w muzealnej gablocie, ale trwa w przestrzeni codziennego życia.

na podstawie: Powiat Poznański.