Prezydent Poznania łączy majowe święto z wojną i pytaniem o bezpieczeństwo

Majowe święto w Poznaniu nie miało wyłącznie historycznego tonu. W przemówieniu prezydenta mocno wybrzmiały wojna za wschodnią granicą, napięcia na świecie i pytanie, jak nie roztrwonić tego, co udało się zbudować przez ostatnie dekady. W centrum wróciła Konstytucja 3 Maja, ale nie jako szkolna dekoracja, tylko jako przypomnienie, że państwo trzeba umieć wzmacniać zanim zrobi się za późno. To była mowa o pamięci, odpowiedzialności i chłodnej ocenie czasu, w którym przyszło żyć.

• Wojna u granic i niepewny porządek świata zmieniły ton przemówienia
• Konstytucja jako lekcja państwa, które nie może pozwolić sobie na słabość
• Poznańska tradycja pracy organicznej wróciła jako wspólny mianownik

Wojna u granic i niepewny porządek świata zmieniły ton przemówienia

Prezydent Poznania zaczął od szerokiego, niepokojącego tła. Wskazał, że Europa żyje dziś nie tylko wojną w pobliżu Polski, ale też konfliktem na Bliskim Wschodzie i zmianą układu sił, którego skutków nikt nie potrafi jeszcze dobrze oswoić. W takim obrazie Konstytucja 3 Maja przestała być jedynie rocznicą z kalendarza. Stała się punktem odniesienia do rozmowy o miejscu Polski w Europie i o tym, jak podejmować decyzje, gdy świat wyraźnie trzeszczy.

To właśnie ten fragment przemówienia nadał całemu wystąpieniu ciężar. Nie było tu tonu świętowania dla samego świętowania. Było raczej ostrzeżenie, że spokojne czasy nie są dane raz na zawsze. Pamięć o twórcach Konstytucji została pokazana jako impuls do działania, a nie tylko jako powód do wzruszenia.

Prezydent przypomniał, że majowy akt miał pobudzić państwo do ruchu w chwili, gdy wisiało już nad nim ryzyko ostatecznego upadku. Dziś zagrożenia są inne, ale mechanizm ostrzegawczy pozostaje podobny. Gdy porządek międzynarodowy staje się chwiejny, znaczenie zyskują sojusze, obrona i zdolność do szybkiego, racjonalnego reagowania.

Konstytucja jako lekcja państwa, które nie może pozwolić sobie na słabość

Druga część wystąpienia była mocno osadzona w historii. Prezydent odwołał się do XVIII wieku i do słabości dawnej Rzeczypospolitej, rozbijanej przez spory wewnętrzne, źle rozumiane przywileje i brak równowagi społecznej. W jego ujęciu to właśnie tamte błędy doprowadziły do tragedii, której nawet ambitna reforma z 1791 roku nie zdołała już zatrzymać.

Zestawił tę historię z obecną sytuacją Polski. Zaznaczył, że dziś kraj jest w zupełnie innym miejscu niż trzy wieki temu. Polska jest nowoczesna, bardziej doceniana w Europie i w wielu dziedzinach wyznacza kierunki, zamiast tylko nadrabiać dystans. To jednak, jak podkreślił, nie dzieje się samo. Jest efektem pracy wielu pokoleń i ich konsekwencji.

W tej części przemówienia najmocniej wybrzmiała myśl o ochronie tego dorobku. Padło zdanie, które najlepiej oddaje sens całego ostrzeżenia:

„By nikt nie zabrał nam owoców naszej pracy!”

Prezydent przekonywał, że dziś Polska musi patrzeć daleko w przyszłość i wzmacniać własną odporność. W jego ocenie nie wystarczy sama dobra koniunktura ani satysfakcja z dotychczasowych osiągnięć. Potrzebne są trzy kierunki działania:

• obronność,
• innowacyjność,
• nauka.

To nie były hasła rzucone mimochodem. W przemówieniu pojawił się wyraźny postulat, by państwo budować na mocy instytucji, inwestycjach i wiedzy, a nie na krótkotrwałym poczuciu bezpieczeństwa. W takim ujęciu majowe święto przestaje być tylko wspomnieniem o dawnym kompromisie politycznym. Staje się przypomnieniem, że państwo słabe nie obroni ani wolności, ani dorobku.

Poznańska tradycja pracy organicznej wróciła jako wspólny mianownik

W końcowej części wystąpienia mocno wybrzmiał też wątek poznański. Prezydent zwrócił się do mieszkańców miasta, odwołując się do tradycji nowoczesności i pracy organicznej. To ważny sygnał, bo w lokalnym języku ta fraza nie oznacza pustego patosu, lecz przywiązanie do konsekwencji, organizacji i odpowiedzialności za wspólne sprawy.

W jego ujęciu właśnie tak należy odczytywać lekcję Konstytucji 3 Maja. Nie jako odświętny gest, ale jako wezwanie do współdziałania ponad podziałami. Wystąpienie zamknęła myśl o jedności, która ma łączyć ludzi mimo różnych poglądów politycznych. Padły też słowa o majowej radości jako czymś, co powinno stać się wspólnym mianownikiem Polaków.

„Niech majowa radość stanie się wspólnym mianownikiem Polaków”

Ten finał domknął całość w charakterystyczny dla Poznania sposób: bez rozbudowanego patosu, ale z naciskiem na pracę, rozwagę i wspólnotę celu. W dniu poświęconym Konstytucji 3 Maja padło więc przede wszystkim pytanie o to, czy Polska umie dziś nie tylko wspominać dawną odwagę, lecz także mądrze zabezpieczać przyszłość.

na podstawie: Urząd Miasta Poznania.