Odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej – jak wykonawca może dochodzić swoich praw?

Wykonawca biorący udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego może skorzystać z odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej, jeżeli uzna, że działania lub zaniechania zamawiającego naruszają przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych. Odwołanie to formalny środek prawny, który pozwala zakwestionować m.in. nieuzasadnione odrzucenie oferty czy niewłaściwe opisanie przedmiotu zamówienia. Wniesienie odwołania wymaga dochowania określonych terminów, spełnienia wymogów formalnych oraz wniesienia opłaty. Bez tego sprawa nie zostanie rozpoznana.

Przedmiot odwołania – co może zostać zaskarżone przez wykonawcę?

Zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych, wykonawca może wnieść odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej na określone czynności lub zaniechania zamawiającego. Przedmiotem odwołania mogą być m.in. niezgodne z ustawą działania zamawiającego podjęte w trakcie postępowania, jak również zaniechania wykonania obowiązkowych czynności.

Do często spotykanych sytuacji, które mogą stanowić podstawę odwołania, należy nieprawidłowe opisanie przedmiotu zamówienia (np. poprzez wskazanie konkretnych marek produktów), nieuzasadnione odrzucenie oferty lub pominięcie obowiązku publikacji informacji o wyniku postępowania w Biuletynie Zamówień Publicznych. Wykonawca może również zakwestionować postanowienia projektowanej umowy, jeżeli uważa je za niezgodne z przepisami.

Istotnym elementem jest także możliwość wniesienia odwołania w przypadku całkowitego zaniechania wszczęcia postępowania – jeśli zamawiający, mimo obowiązku ustawowego, nie przeprowadza procedury o udzielenie zamówienia lub nie organizuje konkursu.

Zamówienia publiczne to jedna z najbardziej wymagających specjalizacji prawniczych. Wymaga ona znajomości skomplikowanych przepisów, ale również doświadczenia procesowego i umiejętności strategicznego myślenia. Kancelaria Jarzyński Brzeziński od lat koncentruje się na tym obszarze prawa, budując zespół ekspertów. Prawnicy regularnie uczestniczą w rozprawach przed KIO, doradzają przy przygotowywaniu odwołań i prowadzą postępowania sądowe. Kompleksowe podejście i znajomość orzecznictwa pozwalają skutecznie bronić interesów wykonawców z różnych branż i regionów kraju.

Terminy wniesienia odwołania

Skuteczność odwołania zależy od treści zarzutów, ale również od zachowania terminów ustawowych. Terminy te są zróżnicowane w zależności od wartości zamówienia oraz formy komunikacji, jaką zamawiający posługuje się w postępowaniu.

W przypadku zamówień o wartości równej lub przekraczającej progi unijne wykonawca ma 10 dni na wniesienie odwołania od dnia przekazania informacji, jeśli została ona przekazana drogą elektroniczną. Gdy informacja została przekazana w inny sposób, termin ten wynosi 15 dni. Dla zamówień poniżej progów unijnych terminy są krótsze – odpowiednio 5 lub 10 dni. Niezależnie od wartości zamówienia, każdorazowo należy dokładnie ustalić, od którego momentu biegnie termin – liczy się dzień faktycznego przekazania informacji, nie jej sporządzenia.

Procedura wnoszenia odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej

Odwołanie do KIO wnosi się do Prezesa Izby, przy czym można to zrobić w formie pisemnej, w formie elektronicznej lub w postaci elektronicznej. Odwołanie wniesione w postaci elektronicznej musi być opatrzone podpisem zaufanym, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem osobistym.

Samo wniesienie odwołania to nie wszystko. Wykonawca ma obowiązek przekazać jego kopię zamawiającemu, i to w taki sposób, aby zamawiający mógł zapoznać się z treścią przed upływem terminu na wniesienie odwołania. Niedochowanie tego wymogu skutkuje pozostawieniem odwołania bez rozpoznania.

Dla skuteczności odwołania konieczne jest również uiszczenie opłaty w odpowiedniej wysokości przed upływem terminu na wniesienie odwołania. KIO rozpozna sprawę tylko wtedy, gdy nie stwierdzi braków formalnych w treści pisma.

Wymogi formalne i dokumentacja odwołania

Ustawa precyzyjnie wskazuje, jakie informacje powinno zawierać odwołanie. Należą do nich m.in.:

• dane wykonawcy i zamawiającego (wraz z numerami rejestrowymi i adresami e-mail),
• przedmiot zamówienia,
• zarzuty wobec zamawiającego,
• żądanie co do rozstrzygnięcia,
• uzasadnienie faktyczne i prawne poparte odpowiednimi dowodami.

Do odwołania należy dołączyć dowód uiszczenia wpisu, dowód przekazania odwołania zamawiającemu oraz dokumenty potwierdzające umocowanie osoby składającej odwołanie. Braki w tym zakresie mogą doprowadzić do odrzucenia odwołania lub jego pozostawienia bez rozpoznania.

Koszty postępowania odwoławczego

Wniesienie odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej wiąże się z obowiązkiem uiszczenia wpisu, którego wysokość zależy od rodzaju zamówienia i jego wartości. Ustawa przewiduje osobne stawki dla zamówień na dostawy, usługi, roboty budowlane oraz usługi społeczne i inne szczególne usługi – z rozróżnieniem na zamówienia poniżej progów unijnych oraz te, których wartość jest równa lub wyższa od progów. Przykładowo, wpis wynosi 7.500 zł w przypadku zamówień na dostawy lub usługi o wartości niższej niż progi unijne, natomiast 15.000 zł – jeśli wartość przekracza te progi. W odniesieniu do robót budowlanych kwoty te wynoszą odpowiednio 10.000 zł i 20.000 zł. Koszty te mają charakter ryczałtowy i nie podlegają zwrotowi, chyba że zamawiający uwzględni odwołanie przed rozprawą.

Oprócz wpisu strona postępowania może zostać obciążona tzw. uzasadnionymi kosztami, takimi jak: wynagrodzenie jednego pełnomocnika (do kwoty 3.600 zł), koszty przejazdu na rozprawę, koszty opinii biegłego czy inne wydatki związane z przeprowadzaniem dowodów. Jeżeli w sprawie bierze udział uczestnik postępowania (np. inny wykonawca, który przystąpił po stronie zamawiającego), również jego koszty mogą zostać zasądzone na rzecz strony przegrywającej.

Dalszy bieg sprawy po wniesieniu odwołania

Po wniesieniu odwołania zamawiający może je uwzględnić w całości. Wówczas postępowanie przed Izbą zostaje umorzone, a wykonawca nie ponosi dalszych kosztów.

Jeśli jednak zamawiający nie uwzględni zarzutów, odwołanie będzie rozpatrywane na rozprawie, podczas której strony mogą przedstawiać argumenty, wnioski dowodowe i stanowiska. W rozprawie mogą również uczestniczyć inni wykonawcy, którzy przystąpili do sprawy po stronie zamawiającego lub wnoszącego odwołanie.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznaje sprawę w składzie trzyosobowym i wydaje wyrok, w którym odwołanie zostaje uwzględnione lub oddalone. W razie uwzględnienia odwołania, Izba może nakazać zamawiającemu np. powtórzenie określonego etapu postępowania, unieważnienie czynności, a nawet unieważnienie całego postępowania. Od wyroku KIO przysługuje skarga do Sądu Okręgowego w Warszawie – składa się ją w terminie 14 dni za pośrednictwem Izby. Sąd ten rozpoznaje sprawę na zasadach ogólnych jako sąd pierwszej instancji.

Odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej to przewidziany ustawą środek prawny, dzięki któremu wykonawca może zakwestionować działania lub zaniechania zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Skuteczne wniesienie odwołania wymaga dochowania terminów, spełnienia wymogów formalnych i wniesienia opłaty. Choć procedura jest sformalizowana i wiąże się z kosztami, może prowadzić do uchylenia niekorzystnych decyzji, a nawet unieważnienia postępowania.

Potrzebują Państwo wsparcia przy wniesieniu odwołania do KIO lub chcą upewnić się, że działania zamawiającego były zgodne z przepisami? Kancelaria Jarzyński Brzeziński Partners zapewnia doradztwo na każdym etapie postępowania – od wstępnej oceny sprawy po reprezentację przed Krajową Izbą Odwoławczą. Pomagamy wykonawcom skutecznie egzekwować ich prawa w postępowaniach przetargowych.

Jarzyński Brzeziński Partners – Odwołanie do KIO

ul. Jugosłowiańska 15b/40

03-984 Warszawa

[email protected]

+48 502 342 502

Oddział przy Krajowej Izbie Odwoławczej:

Adgar Plaza A

ul. Postępu 17a

02-676 Warszawa

(piętro 1)