„Hrabina” w Poznaniu pyta o Polskę i rolę kobiet

Na scenie spotykają się opera Moniuszki, spór o polską tożsamość i pytania o miejsce kobiet we wspólnocie. „Hrabina” w inscenizacji Karoliny Sofulak nie zatrzymuje się na obrazie obyczajów sprzed dwóch stuleci. Twórcy kierują uwagę także na współczesne rozumienie patriotyzmu, tradycji i przemian społecznych. Spektakl powstał w Teatrze Wielkim w Poznaniu jako część Festiwalu Moniuszki.

• Opera Moniuszki staje się rozmową o polskiej tożsamości
• Rola kobiet wybrzmiewa poza historycznym kostiumem

Opera Moniuszki staje się rozmową o polskiej tożsamości

Premiera „Hrabiny” odbyła się w październiku 2025 roku podczas trzeciej edycji Festiwalu Moniuszki. Reżyseria Karoliny Sofulak została oparta na haśle „Sen Niepodległej Pol(s)ki”. Taki punkt wyjścia pozwolił połączyć realia przedstawione w operze z pytaniami o to, jak zmieniało się wyobrażenie Polski na przestrzeni wieków.

W tej interpretacji ścierają się różne sposoby myślenia o kraju. Z jednej strony pojawiają się kosmopolityzm, zagraniczne mody i obyczaje, z drugiej – przywiązanie do tradycji oraz patriotyzm. Nie jest to jednak prosta opowieść o społeczeństwie przełomu XVIII i XIX wieku. Zespół Teatru Wielkiego wykorzystuje dzieło Moniuszki, by skierować uwagę widzów także na współczesne doświadczenia i pytanie o udział jednostki w przemianach zachodzących w Polsce.

Dla odbiorców oznacza to spektakl, który można odczytywać nie tylko jako klasyczną operę, lecz także jako punkt wyjścia do rozmowy o własnym stosunku do historii i wspólnoty. Poznańska realizacja nie podaje jednej odpowiedzi na pytanie, czym jest Polska – pokazuje raczej różne napięcia obecne w takim myśleniu.

Rola kobiet wybrzmiewa poza historycznym kostiumem

Jednym z najważniejszych tematów inscenizacji jest pozycja kobiet w szeroko rozumianej wspólnocie. Twórcy nie ograniczają tego wątku do opisu dawnych norm społecznych. Zestawiają przeszłość z teraźniejszością i sprawdzają, jak zmieniały się oczekiwania wobec kobiet oraz ich miejsce w życiu społecznym.

Za muzyczną stronę przedstawienia odpowiada Katarzyna Tomala-Jedynak. Dekoracje przygotowała Dorota Karolczak, a kostiumy – Ilona Binarsch. W spektaklu występują soliści, chór i orkiestra Teatru Wielkiego w Poznaniu. Ich praca tworzy oprawę dla interpretacji, w której warstwa muzyczna spotyka się z debatą o historii, obyczajach i tożsamości.

„Hrabina” w tej wersji nie jest wyłącznie powrotem do repertuaru Stanisława Moniuszki. To również propozycja spojrzenia na dawne konflikty z perspektywy współczesnego widza – szczególnie tam, gdzie dotyczą patriotyzmu, obyczajowej zmiany oraz roli kobiet.

na podstawie: Urząd Miasta Poznania.