Królewskie kości w Złotej Kaplicy. W Poznaniu wraca pamięć o Chrobrym

W Złotej Kaplicy przez chwilę zrobiło się tak, jakby historia zeszła z podręczników i stanęła tuż obok ludzi. Do Katedry Poznańskiej sprowadzono szczątki Bolesława Chrobrego i Rychezy, a wokół nich zebrały się duchowieństwo, badacze i przedstawiciele miasta. To wydarzenie miało dwa rytmy – modlitwy i naukowej ciekawości. Właśnie ta mieszanka nadała uroczystości szczególną wagę, bo chodziło nie tylko o pamięć, lecz także o pytanie, jak naprawdę wyglądały początki polskiego państwa.

• Złota Kaplica na chwilę stała się miejscem narodowej pamięci
• Badacze spojrzeli na kości jak na źródło wiedzy o początkach państwa
• Wieczorna msza i muzyka domknęły opowieść o koronacji sprzed tysiąca lat

Złota Kaplica na chwilę stała się miejscem narodowej pamięci

Relikwie pierwszego króla Polski i pierwszej królowej zostały przywiezione do Poznania z Małopolski. Kość Chrobrego na co dzień przechowywana jest w Pałacu Arcybiskupów Krakowskich, a szczątki Rychezy spoczywają w opactwie benedyktynów w Tyńcu. Tego dnia znalazły się w sercu katedry, w miejscu, które od lat kojarzy się z początkiem państwowości.

Poznaniaków i poznanianki reprezentował podczas uroczystości przewodniczący rady miasta Grzegorz Ganowicz. Arcybiskup Zbigniew Zieliński odmówił modlitwę za zmarłych przedstawicieli piastowskiego rodu, a chwilę później podkreślił, że spodziewał się głównie środowiska naukowego.

„Sądziłem, że dzisiejsze wydarzenie zgromadzi przede wszystkim naukowców. Widzę jednak, że jest z nami duże grono osób zainteresowanych. Bardzo się z tego powodu cieszę” – mówił abp Zbigniew Zieliński.

Wystawienie szczątków w Złotej Kaplicy nie było jedynie symbolicznym gestem. To także przypomnienie, że katedra w Poznaniu wciąż pozostaje jednym z najważniejszych miejsc dla opowieści o pierwszych Piastach. Do godziny 17.30 relikwie można było oglądać właśnie tam, a później przeniesiono je do nawy głównej, gdzie miały towarzyszyć uroczystej mszy i koncertowi.

Badacze spojrzeli na kości jak na źródło wiedzy o początkach państwa

Po krótkim nabożeństwie rozpoczęła się konferencja „Kości Królewskie. Badanie szczątków Bolesława Chrobrego i Rychezy w kontekście początków Królestwa Polskiego”. Spotkanie otwarto w Muzeum Archidiecezjalnym. Gospodarzami inauguracji byli abp Zbigniew Zieliński oraz prof. Magdalena Biniaś-Szkopek, dyrektorka PAN Biblioteki Kórnickiej, która organizowała wydarzenie.

Prof. Biniaś-Szkopek zwróciła uwagę, że tegoroczne uroczystości zbiegły się z ważnymi rocznicami instytucji, które same również świętują swoje jubileusze.

„Jest to czas niezwykłych rocznic” – zaznaczyła, przypominając o 200-leciu PAN Biblioteki Kórnickiej i 600-leciu zamku w Kórniku, który jest jej siedzibą.

W programie znalazły się wystąpienia dotyczące datowania szczątków Bolesława Chrobrego i Rychezy oraz ich znaczenia dla badań historycznych. Przy stole referatowym zasiedli m.in. prof. Tomasz Jasiński, prof. Józef Dobosz, prof. Mieczysław Rokosz, dr hab. Michał Gronowski OSB, prof. Marek Krąpiec, prof. Stanisław Rosik, prof. Marzena Matla, prof. Tomasz Jurek i prof. Marek Figlerowicz. To zestaw nazwisk, który pokazuje skalę przedsięwzięcia – od mediewistyki po badania laboratoryjne.

Dla miasta ważne jest nie tylko samo wydarzenie, ale też to, że naukowa debata została osadzona w przestrzeni katedry, a nie zamknięta wyłącznie w sali konferencyjnej. W takim układzie historia przestaje być odległą opowieścią. Staje się czymś, co można zobaczyć, usłyszeć i zrozumieć w jednym miejscu.

Wieczorna msza i muzyka domknęły opowieść o koronacji sprzed tysiąca lat

Program uroczystości miał również wymiar artystyczny. O godzinie 18.00 w katedrze odprawiono mszę świętą pod przewodnictwem abp. Stanisława Gądeckiego. W trakcie komunii zabrzmiał utwór Jakuba Polaczyka „Lament pamięci króla Bolesława Chrobrego”, wykonywany przez skrzypka Mariusza Monczaka.

Później publiczność usłyszała „Ordo Coronationis” – kompozycję Norberta Paleja, przygotowaną w 2025 roku z okazji 1000-lecia Królestwa Polskiego. Utwór powstał jako próba muzycznej rekonstrukcji XI-wiecznej liturgii koronacyjnej. Jego światowa premiera odbyła się wcześniej w Carnegie Hall w Nowym Jorku.

W wykonaniu wzięli udział:

• Wioletta Liber – sopran
• Mariusz Monczak – skrzypce
• Jacek Pupka – organy
• Weronika Cieślik – dyrygent
• Ensemble Viadrina
• chór im. Bolesława Chrobrego

Ta część wydarzenia była naturalnym przedłużeniem konferencji. Norbert Palej, współpracując z dr. Pawłem Figurskim z Instytutu Sztuki PAN, przełożył dokumenty i ustalenia historyczne na język muzyki. Dzięki temu opowieść o koronacji sprzed wieków zyskała nie tylko naukowy komentarz, ale też dźwiękowy kształt.

Organizatorem konferencji była PAN Biblioteka Kórnicka, a wśród głównych partnerów wydarzenia znalazły się Miasto Poznań oraz Poznańskie Centrum Dziedzictwa. Honorowy patronat objął Arcybiskup Poznański. Współorganizację wsparły także Fundacja Zakłady Kórnickie, Województwo Wielkopolskie, Fundacja Akademia Lubrańskiego, Fundacja Ars Activa i Śródka Boutique Hostel.

na podstawie: Urząd Miasta Poznania.