Poznański model najmu przyciąga samorządy i zmienia rozmowę o mieszkaniach

W Poznaniu mieszkania na wynajem stały się czymś więcej niż miejską usługą. Do siedziby ZKZL przyjechali przedstawiciele Olsztyna, by zobaczyć, jak działa Społeczna Agencja Najmu i skąd bierze się jej popularność wśród innych samorządów. To nie jest jednorazowy pokaz rozwiązania, lecz efekt kilku lat budowania narzędzi, które mają odciążyć rynek i pomóc osobom wypchniętym z klasycznego najmu.

• SAN wyrósł z miejskiego doświadczenia, a nie z jednego pomysłu na papierze
• Olsztyn przyjechał po konkretne odpowiedzi, a nie po ogólne deklaracje
• Uczelnie patrzą na Poznań jak na żywe laboratorium polityki mieszkaniowej

SAN wyrósł z miejskiego doświadczenia, a nie z jednego pomysłu na papierze

W Poznaniu Społeczna Agencja Najmu nie pojawiła się znikąd. To raczej kolejny etap dłuższej pracy nad miejską polityką mieszkaniową, która obejmuje nie tylko lokale komunalne i socjalne, ale też najem socjalny ze wsparciem, program „Mieszkanie do remontu”, ofertę dla seniorów oraz przygotowywany program „Droga do samodzielności”.

Za tym zestawem działań stoi Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych, który od lat łączy zarządzanie zasobem z szerszym spojrzeniem na potrzeby mieszkańców. SAN stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów tego układu, bo łączy prywatnych właścicieli mieszkań z osobami, które z powodu dochodów albo sytuacji życiowej nie mieszczą się w standardowym, rynkowym wynajmie.

To właśnie ten model zwraca dziś uwagę innych miast. W praktyce chodzi o wypełnienie luki między lokalem komunalnym a prywatnym najmem, a więc obszaru, w którym od dawna brakuje prostych i stabilnych rozwiązań.

Olsztyn przyjechał po konkretne odpowiedzi, a nie po ogólne deklaracje

Tego tygodnia w Poznaniu pojawiła się delegacja z Olsztyna, na czele z wiceprezydentem Marcinem Szwarcem. Podczas kilkugodzinnego spotkania pracownicy ZKZL tłumaczyli, jak wygląda poznański system i jakie elementy sprawiły, że model zaczął żyć własnym tempem.

To ważne, bo Społeczna Agencja Najmu działa w Polsce dopiero od 2023 roku, a poznańska wersja była pierwszym takim modelem w kraju. Nie oparto jej na teoretycznych założeniach, lecz na wcześniejszych doświadczeniach Miejskiego Biura Najmu, które działa od 2017 roku. Dzięki temu miasto weszło w nowy etap z gotowym zapleczem i wiedzą, której nie buduje się z dnia na dzień.

Zainteresowanie nie ogranicza się zresztą do jednego samorządu. Poznań dzielił się już doświadczeniami m.in. z:

• Gdańskiem
• Łodzią
• Wrocławiem
• Włocławkiem
• Szczecinem
• Tarnowem
• Świebodzinem
• Wągrowcem
• Krakowem
• Wałbrzychem
• Zamościem

To pokazuje, że temat nie jest niszowy. Coraz więcej gmin szuka sposobu na to, by lepiej wykorzystać prywatny zasób mieszkań i jednocześnie dać lokatorom większą stabilność niż ta, którą oferuje kruchy najem rynkowy.

Uczelnie patrzą na Poznań jak na żywe laboratorium polityki mieszkaniowej

Poznańskie rozwiązania nie krążą wyłącznie między urzędami. ZKZL był też zapraszany na konferencje i warsztaty naukowe, a temat mieszkalnictwa społecznego zainteresował poznańskie uczelnie, w tym Uniwersytet Ekonomiczny i Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.

To nie przypadek. SAN wpisuje się w szerszą dyskusję o tym, jak reagować na rosnące koszty najmu i ograniczoną dostępność mieszkań w największych miastach. Właśnie tu kryje się jego siła – samorząd nie buduje wszystkiego od zera, tylko uruchamia mechanizm, który pozwala włączyć do obiegu część prywatnych mieszkań, dotąd poza zasięgiem wielu osób.

Dla mieszkańców oznacza to jedno: im więcej takich modeli, tym większa szansa na znalezienie stabilniejszego i bardziej dostępnego lokum. A dla samorządów – że poznańska ścieżka nie jest już lokalnym eksperymentem, lecz rozwiązaniem, które inni chcą oglądać z bliska i przenosić na własny grunt.

na podstawie: Urząd Miasta w Poznaniu.