Około 27 tys. poznaniaków wysiedlono. Upamiętniono ofiary deportacji

Przy pomniku Wypędzonych Wielkopolan spotkali się uczestnicy uroczystości i naoczni świadkowie historii. Obchody przypomniały o pierwszych wysiedleniach, które rozpoczęły się w Poznaniu podczas II wojny światowej. Wśród deportowanych byli mieszkańcy miasta, ale także ludzie z całej Wielkopolski. Skala tamtych wydarzeń pokazuje, jak wielką rolę odegrał obóz przejściowy na Głównej.

• Pomnik przypomina o ludziach wyrwanych z domów
• Z obozu na Głównej deportowano tysiące osób
• Wysiedlenia z Poznania trwały do 1944 roku

Pomnik przypomina o ludziach wyrwanych z domów

Uroczystość odbyła się przy pomniku w parku im. Karola Marcinkowskiego, u zbiegu ulic Powstańców Wielkopolskich i Towarowej. Monument ma formę płaskorzeźby. Przedstawia stłoczone sylwetki ludzi w różnym wieku, nawiązując do losu osób zmuszonych nagle opuścić domy i przewożonych w zatłoczonych wagonach towarowych. Pomnik, zaprojektowany przez pracownię Karola Badyny, odsłonięto w 2024 roku.

W trakcie uroczystości zastępca prezydenta Poznania Marcin Gołek mówił o znaczeniu domu i pamięci o przymusowych wysiedleniach. Zwrócił uwagę, że doświadczenie krzywdy nie musi prowadzić do obojętności wobec osób, które dziś tracą swoje domy.

„Pamięć o krzywdzie naszych przodków nie uczyniła nas zgorzkniałymi – nauczyła nas solidarności” – powiedział Marcin Gołek, zastępca prezydenta Poznania.

Najświeższe wiadomości z Poznania czekają na stronie głównej faktypoznan.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

Z obozu na Głównej deportowano tysiące osób

Lager Glowna powstał pod koniec października 1939 roku na terenie przedwojennych magazynów wojskowych przy ulicy Bałtyckiej. Był obozem przejściowym dla wysiedlanej ludności. Składał się z pięciu baraków, budynku administracji oraz zabudowań gospodarczych.

O tym, kto miał zostać wysiedlony, decydowały między innymi przedwojenna aktywność polityczna, posiadany majątek i opinie miejscowych Niemców. Wśród więzionych znaleźli się znani poznaniacy, w tym prezydent miasta Cyryl Ratajski, współtwórca Uniwersytetu Poznańskiego prof. Michał Sobeski, lekarz i społecznik ppłk dr Leon Drożyński oraz ks. Józef Prądzyński, działacz społeczno-gospodarczy i katolicki.

Instytut Pamięci Narodowej szacuje, że przez obóz przeszło około 33,5 tysiąca osób. Prawie 33 tysiące deportowano do Generalnego Gubernatorstwa: ponad 31 tysięcy Polaków, 1112 Żydów i około 450 Romów. Około 27 tysięcy wysiedlonych stanowili mieszkańcy Poznania. Ustalono też, że zginęło co najmniej 26 więźniów, w tym osoby starsze i pięcioro dzieci.

Wysiedlenia z Poznania trwały do 1944 roku

Akcja wysiedleńcza w Poznaniu rozpoczęła się o świcie 5 listopada 1939 roku i trwała do 1944 roku. Deportacje obejmowały także inne ziemie wcielone do III Rzeszy. Według różnych wyliczeń historyków do Generalnego Gubernatorstwa wywieziono od około 400 tysięcy do ponad miliona osób.

Liczby dotyczące Lager Glowna pokazują, że obóz był miejscem przetrzymywania i deportacji nie tylko poznaniaków. Trafiali tam ludzie z różnych grup i środowisk, a wśród wysiedlonych znalazły się także osoby szczególnie zasłużone dla życia miasta i regionu.

na podstawie: Urząd Miasta Poznania.