Sonety, motyle i trudne decyzje tłumaczki. Spotkanie w Pałacu Działyńskich

Czy tłumacz może zmienić rytm, rym i liczbę motyli, by ocalić sens wiersza? O tym podczas 301. Czwartku Literackiego w Poznaniu opowiedzą Bogusława Sochańska i Joanna Sobesto. Rozmowa skupi się na „Dolinie motyli. Requiem” Inger Christensen oraz na tym, kto dziś jeszcze pisze i czyta sonety. Spotkanie odbędzie się w Sali Czerwonej Pałacu Działyńskich, a wstęp będzie wolny.

• Jedenaście sonetów i pytania o granice przekładu
• Bogusława Sochańska wraca do twórczości Inger Christensen
• Spotkanie w Pałacu Działyńskich poprowadzi Joanna Sobesto

Jedenaście sonetów i pytania o granice przekładu

Punktem wyjścia będzie polskie wydanie „Doliny motyli. Requiem” – duńskiego wieńca sonetów autorstwa Inger Christensen, poetki, pisarki i eseistki żyjącej w latach 1939–2009. Uczestnicy przyjrzą się temu, jak w przekładzie zachować jednocześnie znaczenie, rytm, rymy i konstrukcję całego cyklu.

W rozmowie pojawi się także pozornie drobny, ale wiele mówiący szczegół – liczba gatunków motyli występujących w oryginale i polskiej wersji utworu. To na nim można pokazać, że tłumaczenie poezji nie polega wyłącznie na zamianie słów z jednego języka na drugi.

Bogusława Sochańska i Joanna Sobesto poruszą również temat odpowiedzialności tłumaczki wobec autorki oraz tekstu źródłowego. W programie znalazły się pytania o obecność głosu tłumaczki i znaczenie paratekstów, czyli elementów towarzyszących samemu utworowi, takich jak przypisy, komentarze czy posłowie.

Bogusława Sochańska wraca do twórczości Inger Christensen

Bogusława Sochańska od lat zajmuje się literaturą duńską. Tłumaczy poezję, prozę, dramat, literaturę dla młodzieży i książki dla dzieci. W jej dorobku znajdują się przekłady między innymi utworów Petera Høega, Suzanne Brøgger, Janiny Katz, Yahyi Hassana i Astrid Saalbach.

Jej związki z twórczością Christensen są szczególnie mocne. W 2018 roku ukazał się jej przekład „alfabetu”, za który otrzymała Nagrodę Literacką GDYNIA. Podczas spotkania rozmówczynie sięgną także do tego wcześniejszego doświadczenia, porównując je z pracą nad „Doliną motyli”.

Sochańska jest laureatką między innymi duńskiej państwowej nagrody dla tłumaczy literatury duńskiej Dansk Oversætterpris, nagród im. Hansa Christiana Andersena oraz nagrody Stowarzyszenia ZAiKS za całokształt twórczości przekładowej. Przetłumaczyła dotąd 164 baśnie i opowieści Andersena, a także wybór z jego dzienników.

Powiązany artykuł

Czwartki Literackie: Sonety i „Dolina motyli” w Poznaniu

Spotkanie w Pałacu Działyńskich poprowadzi Joanna Sobesto

Rozmowę poprowadzi Joanna Sobesto – badaczka przekładu związana z Uniwersytetem Jagiellońskim i Uniwersytetem Artystycznym w Poznaniu, tłumaczka oraz redaktorka. Jest autorką książki „Podwójny margines. Twórcy i twórczynie praktyk i polityk przekładu literackiego w dwudziestoleciu międzywojennym”.

Spotkanie organizowane jest w ramach Czwartków Literackich, przy współpracy ze Stowarzyszeniem Tłumaczy Literatury. Cykl stowarzyszenia „Wierni, piękni, niewidzialni” po raz drugi pojawia się w programie tego wydarzenia.

Najważniejsze informacje organizacyjne:

• termin: 15 października 2026 roku, godz. 18.00,
• miejsce: Sala Czerwona Pałacu Działyńskich, Stary Rynek 78 w Poznaniu,
• prowadzenie: Joanna Sobesto,
• gościni: Bogusława Sochańska,
• wstęp: wolny.

Dla osób zainteresowanych przekładem będzie to okazja, by zobaczyć, ile decyzji kryje się za polską wersją jednego poematu – od brzmienia pojedynczego wersu po układ całego cyklu sonetów.

na podstawie: UM Poznań.