Poznań, 1845 rok. Tak powstała pierwsza ochotnicza straż pożarna

Zdjęcie poglądowe wygenerowane przez AI
6 października 1845 roku poznańscy obywatele zebrali się, by powołać organizację zajmującą się ratowaniem ludzi i mienia. Tak rozpoczęła działalność Ochotnicza Straż Pożarna w Poznaniu - pierwsza tego rodzaju formacja na ziemiach polskich. Początkowo jej członkowie nie mieli przede wszystkim gasić ognia.
Zebrani uchwalili utworzenie „Ochotniczego Towarzystwa Ratunkowego” w Poznaniu. Trzy dni później ukonstytuował się pierwszy zarząd. Na jego czele stanął sędzia Küttner, sekretarzem został restaurator Fliege, a funkcję skarbnika objął budowniczy Antoni Krzyżanowski. W zarządzie znaleźli się również szewc Behr i inżynier Netrebski.
Statut towarzystwa wzorowano na podobnych organizacjach działających w Królewcu i Wrocławiu. Walne zgromadzenie przyjęło go 17 października 1845 roku, a pięć dni później zatwierdził go prezydent policji Minutoli. Do organizacji przyjmowano obywateli wszystkich stanów, pod warunkiem nienagannej opinii.
W pierwszym okresie do towarzystwa należało 120 osób. Członkowie zostali podzieleni na cztery kompanie ratunkowe. Pierwsza zajmowała się ratowaniem ludzi i dobytku, druga przenosiła uratowane rzeczy na wyznaczony plac, trzecia pilnowała tego miejsca, a czwarta pozostawała w rezerwie i kierowała się tam, gdzie potrzebna była pomoc.
Podczas służby członkowie nosili kolorowe opaski i metalowe oznaki. Kompanie działały według wojskowej dyscypliny. Każdą dowodził kapitan wraz z zastępcą.
Więcej lokalnych informacji z Poznania jest na faktypoznan.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na faktypoznan.pl/wydarzenie.
Przełom nastąpił w 1846 roku, gdy pożar wybuchł u jednego z twórców towarzystwa, Antoniego Krzyżanowskiego. Straty były duże, a w ogniu zginął człowiek. Po tym zdarzeniu statut rozszerzono. 5 grudnia 1846 roku utworzono oddział strażacki, którego zadaniem było już bezpośrednie gaszenie pożarów. Zmiany zatwierdzono 12 grudnia.
Oddział podzielono na trzy kompanie liczące po 90 osób. Pierwsza, saperska, usuwała przeszkody i rozbierała palące się konstrukcje. Trafiali do niej między innymi rzemieślnicy, technicy budowlani i kominiarze. Druga, pompierska, obsługiwała sikawki. Tworzyli ją głównie czeladnicy stolarscy i pracownicy rzemiosł metalowych. Trzecia kompania dostarczała wodę, także w wiadrach przekazywanych z rąk do rąk.
W 1867 roku, po wprowadzeniu nowoczesnych drabin i sprzętu ratunkowego, powstała dodatkowa kolumna pożarowa. Tworzyli ją ogniomistrz, czterej sierżanci ogniowi i 20 strażaków. Członkowie nosili mundury, kaski ochronne, pasy strażackie i liny ratunkowe. Dla ochrony prawobrzeżnej części Poznania utworzono także kompanię śródecką.
Jak przypomina Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu, Ochotnicze Towarzystwo Ratunkowe przez lata odgrywało ważną rolę w walce z pożarami. W jego działalność angażowali się zarówno Polacy, jak i Niemcy. Organizacja została rozwiązana po okresie stopniowej utraty znaczenia.
na podstawie: Straż Pożarna w Poznaniu.
Ilustracja ma charakter poglądowy i została wygenerowana przez sztuczną inteligencję — nie jest fotografią rzeczywistego zdarzenia.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Ale Kino! wraca do Poznania z niemal 120 filmami i głosem młodych jurorów

Pierwsza taka jednostka w Poznaniu ma 35 lat. Jej początek dali mieszkańcy

WTR po pięciu latach dociera do 568 miejscowości. Chcą dołączyć kolejni

Arena dla około 4 tysięcy widzów zamiast hali na 10 tysięcy

W Palmiarni Poznańskiej trwają rozbiórki. Roślinom zapewniono dwa źródła ciepła

Poznań znów zabrzmi chóralnie, a do wspólnego śpiewu zaproszą całe rodziny

Poznański rap wraca do źródła. Peja i Decks zagrają „Na Legalu?” w całości

Świąteczne witryny i fasady powalczą o nagrody. Konkurs w Poznaniu

Płatny postój obejmie Ogrody. Wniosek o e-identyfikator trzeba złożyć wcześniej

Po napadzie na stację w Poznaniu odzyskano gotówkę, podejrzany trafił do aresztu

Kadeci z poznańskiej szkoły jadą do akcji jeszcze w trakcie nauki

12 mieszkań do remontu w Poznaniu. Metraże od 33,9 do 189,1 m kw.

Poznań wśród sześciu finalistów europejskiej nagrody za dostępność

Urząd przy Placu Kolegiackim zostanie podświetlony na czerwono w kampanii przeciw przemocy
Przydatne dane teleadresowe
- Ośrodek Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów im. Aliny Pienkowskiej w Poznaniu - kontakt, rejestracja, badania
- Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu - kontakt, bilety, Scena Wspólna i dostępność
- Szpital Wojewódzki w Poznaniu - kontakt, oddziały, SOR i rejestracja
- Dom Kultury "Stokrotka" w Poznaniu - kontakt, godziny i oferta
- Młodzieżowy Dom Kultury nr 3 w Poznaniu - zajęcia, zapisy i kontakt
- Urząd Miasta Poznania - kontakt, godziny, rezerwacja wizyt i sprawy online
