Pomet zniknął z mapy Poznania, ale jego historia wciąż pracuje
Na poznańskiej Głównej nie ma już hal, w których powstawały odlewy dla kolei i przemysłu. Zostały wspomnienia pracowników, rodzin i osiedla, a także cyfrowe ślady zebrane przez wirtualne muzeum historii Poznania Cyryl.
- Wszystko zaczęło się od fabryki na poznańskiej Głównej
- Wojna przerwała rozwój, lecz Pomet szybko wrócił do pracy
- Cyryl zachowuje pamięć o ludziach, których nie widać już w halach
Wszystko zaczęło się od fabryki na poznańskiej Głównej
Historia Pometu wyrasta z dziejów Zakładów Hipolita Cegielskiego. Początkowo firma działała w kilku punktach miasta, produkując narzędzia i maszyny rolnicze. Taki rozproszony układ coraz mocniej przeszkadzał w rozwoju, dlatego zdecydowano o budowie większego kompleksu na terenach podmiejskiej wówczas gminy Główna.
Prace ruszyły w 1909 roku, a fabrykę uruchomiono 5 marca 1913 roku. W jej skład wchodziły między innymi odlewnia, hala montażowa, kuźnia, stolarnia, magazyny i budynek administracyjny. Gdy zakłady rosły, część produkcji przeniesiono na Wildę. Na Głównej pozostała odlewnia, która szybko zdobyła dobrą markę.
Liczyły się jakość, konkurencyjne ceny i fachowość pracowników. Odlewy trafiały nie tylko do odbiorców w Polsce. Z czasem docierały również za granicę, między innymi do Wielkiej Brytanii, Włoch, Indii, Japonii, Kanady, Brazylii i Australii. 🌍
Więcej aktualności z Poznania znajdziesz na stronie głównej faktypoznan.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na faktypoznan.pl/wydarzenie.
Wojna przerwała rozwój, lecz Pomet szybko wrócił do pracy
W czasie II wojny światowej fabrykę przejęły niemieckie zakłady zbrojeniowe i przestawiły produkcję na potrzeby wojenne. Podczas walk o Poznań w 1945 roku zabudowania odlewni oraz większość urządzeń technicznych uległy zniszczeniu.
Odbudowa przyniosła nowy rozdział. 1 stycznia 1952 roku odlewnia zaczęła działać jako samodzielne przedsiębiorstwo pod nazwą Zakłady Metalurgiczne Pomet Poznań. Produkowano tu między innymi elementy podwozi wagonów kolejowych oraz sprężarki do lokomotyw i silników okrętowych.
Pomet był czymś więcej niż zakładem pracy. Przy fabryce działała szkoła zawodowa, w której kształcili się przyszli tokarze, formierze i modelarze odlewniczy. Dzieci pracowników korzystały ze żłobka i przedszkola, a dorośli mieli do dyspozycji dom kultury z biblioteką, stołówkę, pogotowie ratunkowe i straż pożarną.
Były też zakładowe ośrodki wypoczynkowe - w Niechorzu nad morzem i w Budziszewku nad jeziorem. Na początku lat 60. obok fabryki powstało osiedle dla pracowników. Pomet organizował więc sporą część codziennego życia: od nauki i opieki nad dziećmi po wypoczynek i mieszkanie. 🏭
Cyryl zachowuje pamięć o ludziach, których nie widać już w halach
Przełom ustrojowy po 1989 roku mocno uderzył w przedsiębiorstwo. Pomet stracił rynki wschodnie, a liczba zamówień wyraźnie spadła. W 2001 roku zakłady przekształcono w spółkę akcyjną, a w 2021 roku zakończyły działalność.
Hale wyburzono, a teren dawnej fabryki przeznaczono pod zabudowę deweloperską. Z przemysłowego krajobrazu Głównej pozostała nazwa osiedla i pamięć ludzi, którzy przez lata tworzyli to miejsce.
Tę pamięć próbuje zatrzymać Cyryl - wirtualne muzeum historii Poznania. Zgromadzone tam fotografie i pamiątki przypominają, że za nazwą Pometu kryły się nie tylko odlewy, maszyny i eksportowe kontrakty. Były tam szkoły, wakacje, rodzinne rytuały i całe zawodowe biografie. To właśnie one sprawiają, że fabryka, choć zniknęła z mapy miasta, nadal pozostaje częścią historii Poznania. 📚
na podstawie: Kultura Poznań.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Ale Kino! wraca do Poznania z niemal 120 filmami i głosem młodych jurorów

Pierwsza taka jednostka w Poznaniu ma 35 lat. Jej początek dali mieszkańcy

WTR po pięciu latach dociera do 568 miejscowości. Chcą dołączyć kolejni

Arena dla około 4 tysięcy widzów zamiast hali na 10 tysięcy

W Palmiarni Poznańskiej trwają rozbiórki. Roślinom zapewniono dwa źródła ciepła

Poznań znów zabrzmi chóralnie, a do wspólnego śpiewu zaproszą całe rodziny

Poznański rap wraca do źródła. Peja i Decks zagrają „Na Legalu?” w całości

Świąteczne witryny i fasady powalczą o nagrody. Konkurs w Poznaniu

Płatny postój obejmie Ogrody. Wniosek o e-identyfikator trzeba złożyć wcześniej

Po napadzie na stację w Poznaniu odzyskano gotówkę, podejrzany trafił do aresztu

Kadeci z poznańskiej szkoły jadą do akcji jeszcze w trakcie nauki

12 mieszkań do remontu w Poznaniu. Metraże od 33,9 do 189,1 m kw.

Poznań wśród sześciu finalistów europejskiej nagrody za dostępność

Urząd przy Placu Kolegiackim zostanie podświetlony na czerwono w kampanii przeciw przemocy
Przydatne dane teleadresowe
- Ośrodek Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów im. Aliny Pienkowskiej w Poznaniu - kontakt, rejestracja, badania
- Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu - kontakt, bilety, Scena Wspólna i dostępność
- Szpital Wojewódzki w Poznaniu - kontakt, oddziały, SOR i rejestracja
- Dom Kultury "Stokrotka" w Poznaniu - kontakt, godziny i oferta
- Młodzieżowy Dom Kultury nr 3 w Poznaniu - zajęcia, zapisy i kontakt
- Urząd Miasta Poznania - kontakt, godziny, rezerwacja wizyt i sprawy online
