Małe formy, wielka siła. Poznań pokaże medale i plakiety Anny Krzymańskiej

Na wzgórzu zamkowym w Poznaniu będzie można zobaczyć mniej znaną, ale niezwykle ważną część dorobku jednej z najciekawszych polskich rzeźbiarek. Wystawa „Anna Krzymańska. Medale i plakiety” w Muzeum Sztuk Użytkowych w Zamku Królewskim w Poznaniu odsłoni świat, w którym niewielki format potrafi mieć monumentalną siłę.

• Blisko 270 prac pokaże drogę poznańskiej rzeźbiarki
• „Anna Krzymańska. Medale i plakiety” przywracają małym formom należne miejsce
• Jesienią wystawa poprowadzi także przez wykłady i warsztaty

Blisko 270 prac pokaże drogę poznańskiej rzeźbiarki

Od 25 września 2026 roku do 10 stycznia 2027 roku ekspozycja zbierze prace ze wszystkich etapów twórczości Anny Krzymańskiej. Wśród nich znajdą się odlewane w brązie medale i plakiety, gipsowe modele oraz rysunkowe projekty dzieł, które nigdy nie zostały zrealizowane. To pierwsza tak obszerna prezentacja jej dorobku w dziedzinie drobnego reliefu.

Drobny relief wymyka się prostym definicjom. Obejmuje medale i plakiety, ale także formy balansujące pomiędzy plakietą a rzeźbą. Są stosunkowo płaskie, a jednocześnie wyraźnie zmierzają ku monumentalności. Właśnie to napięcie między kameralnym rozmiarem a ambicją dużej rzeźby będzie jednym z najciekawszych tropów wystawy.

Ekspozycję uzupełni pięć rzeźb wolnostojących ze zbiorów Galerii Sztuki Współczesnej Muzeum Narodowego w Poznaniu. Dzięki temu będzie można spojrzeć na medalierstwo Krzymańskiej nie jako poboczny epizod, lecz jako pełnoprawną część jej artystycznego języka. 🏛️

„Anna Krzymańska. Medale i plakiety” przywracają małym formom należne miejsce

Krzymańska, urodzona poznanianka nazywana damą polskiej rzeźby, kojarzona jest przede wszystkim z realizacjami rzeźbiarskimi. Jej medale i plakiety przez lata pozostawały jednak na dalszym planie, choć właśnie w nich artystka mogła pracować najbardziej osobiście - bez presji zamówień, mód i urzędniczych ingerencji.

Początkowo małe formy traktowała jako sposób na zainteresowanie odbiorców większymi realizacjami. Z czasem stały się dla niej niezależną przestrzenią twórczą. Początek lat 70. przyniósł prawdziwe przyspieszenie: w 1971 roku powstał „Skrzypek”, inspirowany amatorską grą ojca artystki. Do końca lat 80. Krzymańska tworzyła po kilkanaście prac rocznie.

Poznańska wystawa ma także ważne zaplecze badawcze. Muzeum Narodowe w Poznaniu pozyskało z rodzinnej pracowni artystki bogaty zbiór obiektów drobnego reliefu i niepublikowanych wcześniej materiałów. Zbiór stał się podstawą osobnego tomu katalogu muzealnych kolekcji, obejmującego wszystkie prace Krzymańskiej z tego zakresu znajdujące się w zasobach muzeum. 📚

Jesienią wystawa poprowadzi także przez wykłady i warsztaty

Wokół ekspozycji zaplanowano spotkania, oprowadzania i zajęcia dla dzieci. Program pozwoli przyjrzeć się nie tylko samym obiektom, lecz także technice medalierstwa, rzeźbie plenerowej i twórczości współczesnych artystów z Wielkopolski.

• 27 września, niedziela, godz. 13:00 - oprowadzanie kuratorskie z dr. Witoldem Garbaczewskim
• 4 października, niedziela, godz. 13:00 - wykład „Opowieści rzeźbione w brązie. O medalach i plakietach Anny Krzymańskiej”, który poprowadzi Marta Piekarska
• 11 października, niedziela, godz. 13:00 - warsztaty prowadzone przez rzeźbiarza i medaliera Jarosława Lebiedzia
• 17 października, sobota, godz. 13:00 - wykład „Nie tylko Paw. O rzeźbach plenerowych Anny Krzymańskiej” Anny Borowiec połączony z oprowadzaniem kuratorskim
• 24 października, sobota, godz. 12:00 - zajęcia dla dzieci „Mini medal za maxi sprawy” w cyklu „Muzealne przygody początkujących rzemieślników”
• 6 listopada, piątek, godz. 18:00 - wykład „Współcześni medalierzy wielkopolscy” dra Witolda Garbaczewskiego oraz oprowadzanie kuratorskie
• 15 listopada, niedziela, godz. 13:00 - warsztaty prowadzone przez Jarosława Lebiedzia
• 19 listopada, czwartek - oprowadzanie kuratorskie w ramach cyklu „Czwartki dla seniorów”
• 13 grudnia, niedziela, godz. 13:00 - wykład „Techniki wykonywania medali lanych” Jarosława Lebiedzia oraz oprowadzanie kuratorskie
• 10 stycznia, niedziela, godz. 13:00 - finisaż z oprowadzaniem kuratorskim

Kurator wystawy, dr Witold Garbaczewski z Gabinetu Numizmatycznego, prowadzi widza przez dorobek artystki od pierwszych prób z małą formą po dojrzałe prace medalowe. W Muzeum Sztuk Użytkowych w Zamku Królewskim w Poznaniu będzie można zobaczyć, jak z niewielkich obiektów powstaje opowieść o pamięci, ludziach, czasie i rzeźbiarskiej wyobraźni. ✨

na podstawie: Muzeum Narodowe w Poznaniu.