Pięć lat Centrum Szyfrów Enigma. Nowa maszyna i lato ze szpiegami
Siódmy egzemplarz Enigmy trafia na ekspozycję, a tuż obok pojawiają się radiostacja, mikrofilmy i guzik z ukrytym aparatem. Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu świętuje pięciolecie, łącząc historię polskich kryptologów z opowieścią o pracy wywiadu i kontrwywiadu. W programie znalazły się także wykłady, koncerty, spektakl oraz spotkania poświęcone nowym badaniom.
Centrum otwarto 24 września 2021 roku jako najmłodszą markę Poznańskiego Centrum Dziedzictwa. Od początku ekspozycja pokazuje nie tylko historię złamania szyfrów Enigmy przez polskich matematyków, lecz także znaczenie tego osiągnięcia dla współczesnego świata i fakt, że przełomowe prace rozpoczęły się w stolicy Wielkopolski.
– Centrum to nie tylko muzeum, ale przede wszystkim miejsce, w którym można doświadczyć kryptologii, odkrywać to, co jeszcze nieodkryte – mówi Magdalena Pietrusik-Adamska, zastępczyni prezydenta Poznania.
Wystawa stała jest multimedialna i była wielokrotnie wyróżniana. Poza nią Centrum organizuje spotkania, wykłady, warsztaty, zajęcia edukacyjne i działania artystyczne. Rozwija również współpracę z poznańskimi szkołami.
– Doskonale pamiętam ten trudny moment. Otwieraliśmy nową instytucję kultury w czasie pandemii. Ale wyszło wyśmienicie – mówi dr Monika Herkt, dyrektor Poznańskiego Centrum Dziedzictwa.
Jak dodaje, Centrum oczekuje na ćwierćmilionowego zwiedzającego. To pokazuje skalę zainteresowania miejscem, które łączy muzealną ekspozycję z aktywnym programem edukacyjnym i kulturalnym.
- Enigma K z 1927 roku dołącza do poznańskiej ekspozycji
- „Lato ze szpiegami” pokazuje przedmioty niedostępne na co dzień
- Jubileusz przyniesie koncerty, teatr i nowe dokumenty
Enigma K z 1927 roku dołącza do poznańskiej ekspozycji
Współpraca z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozpoczęła się wiosną 2025 roku. Wcześniej do wystawy stałej trafiła oryginalna maszyna Enigma ze zbiorów ABW, a funkcjonariusze agencji uczestniczyli w międzynarodowej konferencji Histocrypt 2025.
Od 15 lipca na ekspozycji można oglądać kolejną maszynę – siódmy egzemplarz prezentowany w Centrum i drugi pochodzący ze zbiorów ABW. To czterowirnikowa Enigma K, znana również jako A27 / Ch.11b, o numerze seryjnym A 798. Wyprodukowano ją w 1927 roku, a więc należy do najwcześniejszych egzemplarzy tego modelu.
Enigma K była przeznaczona przede wszystkim na rynek cywilny, choć korzystały z niej także niemieckie instytucje, między innymi państwowe koleje. Produkcję tej serii prowadzono aż do 1944 roku. Maszyna pozostanie na wystawie do końca 2027 roku.
– To ogromna przyjemność po raz kolejny współdziałać z Centrum Szyfrów Enigma. Cieszymy się, że możemy przekazać na ekspozycję wyjątkowe przedmioty z naszych zbiorów – mówi płk Adam Gwiazdowicz z Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Więcej aktualności z Poznania znajdziesz na stronie głównej faktypoznan.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na faktypoznan.pl/wydarzenie.
„Lato ze szpiegami” pokazuje przedmioty niedostępne na co dzień
Wymianie maszyny towarzyszy otwarcie czasowej wystawy „Lato ze szpiegami”. ABW przekazała na nią 44 eksponaty związane z pracą wywiadu i kontrwywiadu. Wśród nich są:
- radiostacja wywiadowcza,
- mikrofilmy,
- guzik z ukrytym aparatem,
- skrytki i kontenery,
- tajnopisy.
Wystawa jest dostępna do końca sierpnia 2026 roku przy punkcie odbioru audioprzewodników. Wstęp na ekspozycję czasową nie wymaga opłat.
Program uzupełniają cztery prelekcje prowadzone przez ekspertów ABW:
- 15 lipca o godz. 17.00 – „Sukcesy kryptologii w wojnie bolszewickiej jako źródło sukcesu pokonania Enigmy”, poświęcone roli pracy wywiadów;
- 29 lipca o godz. 17.00 – „Gigant w ziarnku piasku”, czyli spotkanie o niewidzialnej informacji i mikrokropce;
- 12 sierpnia o godz. 17.00 – „Zasada ograniczonego zaufania” dotycząca profilaktyki kontrwywiadowczej;
- 26 sierpnia o godz. 17.00 – „Ukryte w widoku publicznym” o bezpieczeństwie dokumentów publicznych i tożsamości.
Wszystkie wykłady są bezpłatne. Dzięki temu osoby zainteresowane historią szyfrów mogą połączyć zwiedzanie z tematami dotyczącymi współczesnego bezpieczeństwa, a terminy spotkań pozwalają zaplanować wizytę także po otwarciu wystawy czasowej.
Jubileusz przyniesie koncerty, teatr i nowe dokumenty
Jesienią odbędą się dwa koncerty. Wystąpi zespół Głupi Komputer oraz Jakub Królikowski, który sięgnie po motywy związane z Henrykiem Zygalskim i muzyką Poznania z okresu międzywojennego.
W październiku ekspozycja zostanie wykorzystana jako przestrzeń spektaklu przygotowanego we współpracy z Centrum Inicjatyw Międzykulturowych Horyzonty. Przedstawienie przeniesie widzów do czasów prac nad złamaniem szyfru Enigmy.
Pod koniec roku podczas spotkań i wykładów zaprezentowane zostaną najnowsze badania, a także nowo pozyskane dokumenty i zdjęcia, między innymi z prywatnych zbiorów rodziny Henryka Zygalskiego. Zaplanowano również konferencję dla nauczycielek i nauczycieli. Tym razem tematem będzie rola fantastyki w edukacji.
na podstawie: Urząd Miasta Poznania.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

1538 zgłoszeń w „Zielonym Poznaniu”. Nagrodzono balkony i ogrody

Na Warszawskiej układają już asfalt. Powstaje trasa rowerowa do Świętowidzkiej

Forum Dostępności ruszyło w Poznaniu. Rozmowy obejmą znacznie więcej niż bariery

Poznański Czerwiec 1956 na MTP. Wystawa pokazuje bunt przez świadectwa uczestników

Mokre liście przy posesji mogą kosztować właściciela nawet 500 zł

W Głuszynie rozdawali odblaski, ale rozmawiali też o bezpieczeństwie przy bazie

Mastaba Faraona otwiera przed Poznaniem nowe archeologiczne pole działania

Uczniowie z Buku drugi raz wygrali konkurs filmowy o przemocy

24 mężczyzn i sprzęt do walki. Policja udaremniła ustawkę w Wielkopolsce

Trzy Bazy dla młodzieży w Poznaniu. Dwie w galeriach, trzecia w Okrąglaku

Next Fest 2027 ogłosił pierwszych 18 wykonawców. Zagrają w Poznaniu przez trzy dni

Ratownicy przyjechali pomóc pasażerowi taksówki. 28-latek usłyszał dwa zarzuty

Zespół Sępy wygrał NASA Space Apps Challenge w Poznaniu. AI ma pomóc w ochronie przeciwpożarowej

Naprawy nawierzchni obejmą kilka ulic w Poznaniu. Prace także przy wiaduktach
Przydatne dane teleadresowe
- Palmiarnia Poznańska - godziny, bilety, dojazd i zwiedzanie z przewodnikiem
- Poznański Ośrodek Specjalistycznych Usług Medycznych - kontakt, poradnie, rejestracja
- PKP Polskie Linie Kolejowe - Zakład Linii Kolejowych w Poznaniu: kontakt, zadania i infrastruktura kolejowa
- Parafia św. Jana Kantego w Poznaniu - msze, kancelaria, sakramenty
- Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Oponiarskiego Stomil w Poznaniu - kontakt, oferta, dojazd
- Parafia Narodzenia Pańskiego w Poznaniu - msze, kancelaria, sakramenty
