UM Poznań: Tydzień wiedzy o antybiotykach

18 listopada 2022

18 listopada w całej Europie obchodzony jest Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach. Rozpoczyna on tydzień wiedzy o tych preparatach, który ma popularyzować świadomość skutków ich nadużywania w procesie leczenia.

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach został ustanowiony w 2008 roku przez Komisję Europejską. Powstał, by promować odpowiedzialne stosowanie tych substancji.

Odkrycie działania antybiotyków w 1928 roku i zastosowanie ich w medycynie stało się przełomem w leczeniu wielu chorób i wciąż pozostaje głównym narzędziem do walki z zakażeniami wywołanymi przez bakterie. Organizacje odpowiedzialne za zdrowie publiczne ostrzegają jednak, że zaledwie 75 lat od wprowadzenia penicyliny, pierwszego antybiotyku, stoimy przed faktem braku skutecznych leków do leczenia niektórych infekcji bakteryjnych.

Stale rosnące nadużywanie antybiotyków w wielu dziedzinach życia przyczyniło się do powstania zjawiska oporności bakterii na antybiotyki, jako najpoważniejszego problemu współczesnej medycyny.

Dlatego należy pamiętać, że:

antybiotyki nie leczą chorób wirusowych takich jak grypa czy przeziębienie,
nadużywanie antybiotyków i przyjmowane ich bez potrzeby powoduje rozwinięcie się oporności na ich działanie, co prowadzi do ograniczonej skuteczności w leczeniu wielu chorób bakteryjnych,
skuteczność antybiotyków, a więc możliwość leczenia zakażeń i chorób bakteryjnych, zależy od rozsądnego ich stosowania.

Początki antybiotykoterapii

Odkrycie pierwszego antybiotyku (penicyliny) zostało dokonane w 1928 roku przez Alexandra Fleminga - szkockiego bakteriologa i lekarza, który zauważył, że przypadkowe zanieczyszczenie podłoża pleśnią Penicillium notatum powstrzymuje wzrost kultur bakterii z rodzaju Staphylococcus.

Po odkryciu penicyliny przez Fleminga pojawiły się następne antybiotyki: naturalne, półsyntetyczne i syntetyczne, które znalazły szerokie zastosowanie w medycynie. Wprowadzenie antybiotyków do lecznictwa było przełomem w leczeniu chorób zakaźnych, dającym lekarzom narzędzie do walki z tymi chorobami, które do tej pory były przyczyną śmierci i chorób milionów osób.

Kampanię na temat wiedzy o antybiotykach koordynuje Narodowy Instytut Leków w ramach programu Ministerstwa Zdrowia Narodowy Program Zdrowia na lata 2021-2025.