Podróż zaczyna się od patrzenia. Marian Golka znalazł swoje centrum świata

Marian Golka potrafi wracać z dalekich podróży do miejsc, które ma niemal pod ręką. Laureat Bursztynowego Motyla za książkę „Przenośne centrum świata. Przypadki podróżne” opowiada o uważnym patrzeniu, lokalnych smakach i tym, dlaczego czasem najwięcej widać z miejscowego autobusu.

• W „Przenośnym centrum świata” mapa prowadzi z powrotem do domu
• Aparat pomaga mu zatrzymać podróż na dłużej
• Sztuka i lektury zostawiają ślady, ale bez jednego podium

W „Przenośnym centrum świata” mapa prowadzi z powrotem do domu

Dla Golki podróż nie musi oznaczać szukania kolejnych punktów do odhaczenia. Często zaczyna się od obserwacji: fragmentu ulicy, zachowania ludzi, obrazu, który zostaje w pamięci. Książka składa się z około stu tekstów zbieranych przez kilkanaście, a być może nawet kilkadziesiąt lat. Zapisują różne miejsca, ale prowadzą też do osobistego pytania: gdzie człowiek czuje się u siebie?

„Nie da się ukryć, że dla mnie tym centrum świata, i tutaj żadnych wątpliwości nie ma, jest moje Puszczykowo” - mówi Marian Golka, socjolog i profesor nauk humanistycznych.

To centrum rozszerza się u niego na okolice Wielkopolskiego Parku Narodowego i nadwarciańskie rozlewiska w Rogalińskim Parku Krajobrazowym. Szczególnie dobrze czuje się tam na rowerze. Tytuł książki wyrósł właśnie z myśli, że własne „centrum świata” można odnaleźć zarówno w bliskim krajobrazie, jak i w miejscu, które odwiedza się tylko na chwilę. 🌿

Codziennie nowe informacje z Poznania publikujemy na faktypoznan.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na faktypoznan.pl/wydarzenie.

Aparat pomaga mu zatrzymać podróż na dłużej

Golka fotografuje klasycznymi aparatami, a nie telefonem. Zdjęcia pozwalają mu wracać do wyjazdów i ponownie oglądać miejsca, które kiedyś przyciągnęły jego uwagę.

„Ponadto fotografia pozwala na podróżowanie w czasie” - mówi Marian Golka, socjolog i profesor nauk humanistycznych.

Podobną uważność zabiera ze sobą w drogę. Zamiast samochodu wybiera miejscowe autobusy, bo z ich okien i przystanków łatwiej obserwować codzienność. Nie pisze typowego przewodnika: bardziej interesują go ludzie, obyczaje i drobne sceny niż katalog zabytków. 📷

Podróż oznacza też dla niego szukanie lokalnych potraw. Golka nie traktuje jedzenia jak głównej atrakcji wyjazdu, ale chętnie próbuje miejscowych specjałów. Woli skromniejsze miejsca na uboczu niż drogie restauracje. Nie prowadzi jednak kulinarnego notatnika - ważniejsze jest samo doświadczenie.

Sztuka i lektury zostawiają ślady, ale bez jednego podium

W książce pojawiają się również dzieła sztuki i autorzy, do których Golka wraca. Jego wrażliwość na malarstwo Caravaggia kształtowały lektury Jarosława Iwaszkiewicza. Wśród książek podróżniczych ceni między innymi Pawła Muratowa, Ferdynanda Gregoroviusa, Alfonsa de Lamartine’a i Goethego. Nie wskazuje jednak jednego ulubionego obrazu ani jednego pisarza, który wyznaczałby mu drogę.

Podróże mają dla niego także bardziej osobisty wymiar. We wstępie do książki wspomina o próbie leczenia własnych „zadr” przez wyjazdy. Nie chce szeroko się zwierzać, ale przyznaje, że zmiana miejsca pomaga czasem odsunąć od siebie to, co uwiera.

„Żeby sobie z tym poradzić, żeby to nie było dokuczliwe, najlepiej o tym zapomnieć. A gdzie najlepiej zapomnieć? W podróży!” - mówi Marian Golka, socjolog i profesor nauk humanistycznych.

na podstawie: Kultura Poznań.