W Poznaniu pamięć o Polskim Państwie Podziemnym przy pomniku na al. Niepodległości

Przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej mieszkańcy i władze uczcili rocznicę powstania struktur konspiracyjnych - kwiaty złożyli przedstawiciele miasta i samorządu, a o bohaterach przypomniało Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII.

• Pamiętajcie o historii w Poznaniu przy pomniku
• Poznajcie los Franciszka Wypycha i oddajcie mu cześć
• Pamiętajcie o roli organizacji i współpracy

Pamiętajcie o historii w Poznaniu przy pomniku

Uroczystości odbyły się pod pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej u zbiegu al. Niepodległości oraz ul. Wieniawskiego. W obchodach wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych, wojewódzkich i centralnych oraz kombatanci. Po odczytaniu Apelu Pamięci złożono wiązanki kwiatów - poznaniaków i poznanianki reprezentowali Marcin Gołek, zastępca prezydenta Miasta oraz Łukasz Kapustka, wiceprzewodniczący Rady Miasta Poznania.

• 86 lat temu powstało Polskie Państwo Podziemne, które do dziś pozostaje fenomenem w skali europejskiej a nawet światowej - podkreślał Marek Woźniak, marszałek województwa wielkopolskiego. - Żadne okupowane państwo nie miało bowiem tak rozbudowanych podziemnych struktur, tak wielkiego zakresu działania, obejmującego administrację, sąd, wojsko, szkolnictwo, a nawet tajną prasę i kulturę. Ale w Wielkopolsce jego funkcjonowanie było wyjątkowo trudne i obarczone ogromnym ryzykiem.

Podczas spotkania kpt. Maria Krzyżańska z Zarządu Okręgu Wielkopolska Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej wręczyła pamiątkowe medale przedstawicielom urzędów: wojewódzkiego, marszałkowskiego, miasta oraz Instytutu Pamięci Narodowej. Obecność przedstawicieli IPN i władz podkreśliła wagę pielęgnowania pamięci o strukturach podziemnych na terenie naszego regionu.

Poznajcie los Franciszka Wypycha i oddajcie mu cześć

Jednym z głównych wątków obchodów była opowieść o Franciszku Wypychu, ps. Szablon, przedstawiona przez Jacka Kaczmarka z Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII.

• Pamiętamy o naszych bohaterach i opowiadamy o nich - podkreślał Jacek Kaczmarek. - Dziś mówimy o Franciszku Wypychu, ściętym na gilotynie w jednym z więzień Trzeciej Rzeszy. Oddał życie za ojczyznę.

Wypych urodził się w Strzyżowicach, po nauce w Poznaniu brał udział jako ochotnik w I Powstaniu Śląskim. Jesienią 1939 roku zaangażował się w działalność konspiracyjną w DWM (dawny Cegielski), tworząc siatkę rozpracowującą zakłady zbrojeniowe i firmy w Wielkopolsce - w działania włączył też żonę Marię. Został aresztowany przez Gestapo 23 października 1943 roku, osadzony w Forcie VII, potem w więzieniu w Żabikowie. Skazany przez Trybunał Ludowy na karę śmierci, został stracony 12 czerwca 1944 roku w więzieniu Goerden w Brandenburgu. Był odznaczony m.in. Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości i Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę.

Wspomnienia o Wypychu i innych żołnierzach AK przypomniały, że w Wielkopolsce działalność konspiracyjna była obarczona szczególnym ryzykiem. Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII pozostaje lokalnym źródłem wiedzy i opieki nad pamięcią o tych, którzy walczyli w podziemiu.

Pamiętajcie o roli organizacji i współpracy

W przemówieniach podkreślano, że struktury Polskiego Państwa Podziemnego zaczęły powstawać już we wrześniu 1939 roku i były rozwijane m.in. przez Służbę Zwycięstwu Polski, później Związek Walki Zbrojnej i Armię Krajową. W przemówieniu organizacji kombatanckiej zwrócono uwagę na misję utrwalania prawdy historycznej.

• 35 lat temu powstał Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - mówił Henryk Józefowski, prezes zarządu Okręgu Wielkopolska Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. - Już w momencie swego powstania za jeden z najważniejszych celów uznał walkę o przywrócenie prawdy i należytej pamięci o Polskim Państwie Podziemnym. Rozwijanie współpracy z organizacjami walczącymi z okupantem, obrona godności i dobrego imienia pamięci Armii Krajowej i jej żołnierzy, badanie i upowszechnianie historii tradycji i dziedzictwa ideowego Armii Krajowej. Od początku swojej działalności żołnierze Armii Krajowej mogli liczyć

na podstawie: Urząd Miasta w Poznaniu.